Hanhart. Niemiecki lider w dziedzinie zegarków ze stoperem (AuroChronos 2026)

W niewielkim miasteczku Diessenhof nad Renem, w północno-wschodniej Szwajcarii zegarmistrz Johann Adolf Hanhart siada z piórem i kartką papieru, by przygotować ogłoszenie. Zwraca się w nim „z pokorą do szanownych mieszkańców Diessenhofen i okolic”, informując, że nabył lokal przy Hauptstraße 33, gdzie zamierza otworzyć sklep zegarmistrzowski. 

Ogłoszenie ukazuje się 1 lipca 1882 roku w gazecie „Anzeiger am Rhein”. Johann A. Hanhart, urodzony 11 maja 1856 roku w Diessenhofen, przez kilka lat pełnił także funkcję przewodniczącego miasta. W 1902 roku firma zostaje przeniesiona do Schwenningen am Neckar, znanego wówczas jako „największe miasto zegarmistrzowskie świata”. 



W latach 20. XX wieku rozpoczyna się tam pierwszy okres intensywnego rozwoju i innowacji, gdy do przedsiębiorstwa dołącza najmłodszy syn założyciela — Wilhelm Julius Hanhart, urodzony 31 października 1902 roku w Schwenningen. Jego wejście do firmy zapoczątkowuje czas dynamicznych zmian i pionierskich osiągnięć. 

Pierwszy na świecie przystępny cenowo stoper mechaniczny

W 1924 roku Wilhelm, zapalony miłośnik sportu, wprowadza na rynek pierwszy na świecie przystępny cenowo mechaniczny stoper. Impulsem do tego była jego frustracja po zawodach lekkoatletycznych, podczas których organizatorzy nie byli w stanie zgromadzić czterech sprawnych stoperów. W tamtym okresie urządzenia te pochodziły wyłącznie ze Szwajcarii, były bardzo drogie i produkowane niemal wyłącznie jednostkowo. 



Zdeterminowany Willy Hanhart postanawia sam rozpocząć ich wytwarzanie. Wraz z zegarmistrzem projektuje i konstruuje pierwszy niedrogi stoper mechaniczny, dając początek pozycji Hanhart jako lidera w tej kategorii urządzeń do odcinkowego pomiaru czasu aż po dziś. 

Dwa lata później oferta zostaje poszerzona o zegarki kieszonkowe i naręczne, wykonywane z najwyższą dbałością o rzemiosło. Po śmierci Johanna Adolfa Hanharta w 1932 roku firma przechodzi reorganizację, rezygnując z działalności handlowej - decyzja ta okazuje się trafna. W tym czasie Hanhart zatrudnia około 30 pracowników. W 1934 roku powstaje druga manufaktura w Gütenbach w Schwarzwaldzie, gdzie do dziś produkowane są stopery Hanhart. 



Rok 1935 przynosi premierę zaawansowanego stopera z podwójną wskazówką, a kolejne, coraz bardziej skomplikowane modele szybko trafiają do produkcji. Precyzja i perfekcyjna forma od początku stanowiły fundament filozofii tej niemieckiej marki. 

W 1938 roku rozpoczyna się nowy rozdział w historii firmy wraz z seryjną produkcją pierwszego chronografu Hanhart – jednoprzyciskowego zegarka z mechanizmem „Kaliber 40”, który wkrótce staje się kluczowym produktem marki. Jego współczesna reedycja z 2003 roku, znana jako „Primus”, jest dziś bardzo ceniona przez kolekcjonerów.





W 1940 roku rusza produkcja modelu dwupusherowego wyposażonego w mechanizm „Kaliber 41”. W tym okresie główną ofertę firmy stanowią zegarki lotnicze, a także kieszonkowe chronografy dla artylerii morskiej.

Po wojnie powstaje model B z ręcznym naciągiem i mechanizmem kaliber 44 - popularny zarówno w wojsku, jak i wśród cywilów, ceniony za czytelną tarczę i komfort noszenia.





Po wojnie Willy Hanhart wraca do Badenii-Wirtembergii po szybkim oczyszczeniu z zarzutów wojennych. Produkcja zostaje wznowiona dopiero w 1948 roku. 

Produkcja znów osiąga pełne obroty

Od tego momentu ponownie powstają lotnicze chronografy, w tym model „Admiral”, produkowany na zlecenie Francuzów dla lekarzy i oficerów. 

Firma dostarcza również precyzyjne czasomierze dla niemieckiej marynarki wojennej. Na początku lat 50. produkcja znów osiąga pełne obroty. Marka Hanhart koncentruje się na stoperach mechanicznych i wprowadza innowacyjne rozwiązania, takie jak minutniki oraz zegarek naręczny „Sans Souci”. W 1952 roku przebudowana zostaje siedziba główna w Schwenningen, a firma po raz pierwszy bierze udział w targach zegarmistrzowskich w Szwajcarii - dzisiejszym Baselworld. 





Od 1957 roku Hanhart produkuje zegarki również dla odbudowanych niemieckich sił powietrznych i marynarki wojennej. Przez pewien czas firma jest jedynym dostawcą zegarków dla Bundeswehry, zaopatrując także inne zachodnioeuropejskie armie. 

W 1957 roku debiutuje mechanizm kaliber 42 z kołem kolumnowym i funkcją flyback, będący rozwinięciem wcześniejszych konstrukcji. Modele 417 E i 417 ES, produkowane w latach 1953-1962, zyskały przydomek „chronograf Bundeswehry”.





W 1972 roku rozpoczyna się era zegarków kwarcowych. Hanhart inwestuje w zakład przetwórstwa tworzyw sztucznych i opracowuje własny mechanizm kwarcowy, sprzedawany w milionach egzemplarzy. Wśród klientów znajdują się renomowane firmy, dla których Hanhart produkuje kompletne zegarki i budziki według ich projektów. Napływ tanich mechanizmów z Dalekiego Wschodu powoduje wzrost presji cenowej i spadek sprzedaży. W odpowiedzi zakład w Gütenbach opracowuje w 1981 roku nowy, ekonomiczny mechanizm o oznaczeniu kaliber 3305, który trafia do produkcji rok później. Sprzedaje się w liczbie aż 40 milionów sztuk!

W 1983 roku zarządzanie firmą przejmuje Klaus Eble, zięć Willy’ego Hanharta. Pod jego kierownictwem powstają cyfrowe stopery LCD „Profil”, „Magma” i „Stopstar”. W 1985 roku Hanhart zostaje uhonorowany prestiżową nagrodą iF Design Award za wzornictwo przemysłowe. 

Wybrane, współczesne zegarki tej niemieckiej marki

Tak w skrócie wygląda historia tej niemieckiej marki. A jak jest dziś? By się tego dowiedzieć, zapraszamy już w maju na targi AuroChronos 2026 w Warszawie, a przed nimi na drugą część tekstu poniżej, gdzie opisujemy wybrane modele tego producenta. 

Hanhart 415 ES Iconic

Model Hanhart „415 ES Iconic” ma stalową kopertę o średnicy 39 mm, czyli dokładnie taką samą jak w egzemplarzach z lat 60. XX wieku. Jej wysokość wynosi 13,5 milimetrów, a wewnątrz koperty pracuje mechanizm z ręcznym naciągiem, bazujący na konstrukcji o oznaczeniu Sellita SW510 M, zapewniający aż 63 godziny rezerwy chodu. 







Mechanizm ten ma 23 kamienie łożyskujące, jednak pozostaje niewidoczny dla użytkownika - producent zdecydował się bowiem na zastosowanie pełnego dekla. 

Centralnym elementem zegarka Hanhart 415 ES Iconic jest czarna, matowa tarcza z dwiema subtelnie i symetrycznie rozmieszczonymi subtarczami pomocniczymi. Wewnętrzny pierścień w czerwonym kolorze służy do odczytu ułamków sekund, natomiast skala tachometru została, dla lepszego kontrastu, pokryta białym kolorem. Wskazówki godzinową i minutową utrzymano w jednolitej kolorystyce i pokryto nowoczesną masą luminescencyjną Super-LumiNova X1 - w przeciwieństwie do historycznego pierwowzoru, w którym stosowano „Old Radium”. 





W mojej osobistej opinii to najbardziej udany i najsilniej kojarzący się z firmą projekt. 

„Zegarek o który prosiliście”

Funkcja flyback była stosowana w zegarkach Hanhart już w przeszłości, w tym w historycznym modelu 417 ES opracowanym dla pilotów niemieckich sił zbrojnych. Umożliwia ona natychmiastowe rozpoczęcie nowego pomiaru czasu jednym naciśnięciem przycisku resetu, bez konieczności wcześniejszego zatrzymywania pracy stopera. Czerwony przycisk, obecnie najbardziej rozpoznawalny element wzornictwa Hanhart, miał bowiem pierwotnie charakter użytkowy. 





Jego barwa miała ograniczać ryzyko przypadkowego wyzerowania pomiaru czasu, co było szczególnie istotne w zegarkach wyposażonych w tę funkcję. (W zastosowaniach nawigacyjnych błędne użycie tej komplikacji mogło prowadzić do nieprawidłowych obliczeń). Przycisk wykonany z materiału Hy-Ceram składa się z połączenia mikroziarnistej ceramiki z nowoczesnymi polimerami sieciowanymi przestrzennie, co przekłada się na zwiększoną trwałość i odporność na zużycie.

W ostatnich latach niemiecki producent bardzo często otrzymywał postulaty połączenia czarnej tarczy w modelu 417 ES z mechanizmem flyback z kołem kolumnowym AMT, oraz zastosowania czerwonego przycisku wykonanego z materiału Hy-Ceram. Odpowiedzią na te oczekiwania fanów marki jest model 417 ES Heritage Flyback, który bazuje na historycznych konstrukcjach Hanhart, jednocześnie wykorzystując współczesne rozwiązania techniczne. 





Model oferowany jest w dwóch rozmiarach koperty. Wersja o średnicy 39 mm odpowiada wymiarom historycznego pierwowzoru z lat 50. XX wieku i posiada właściwości antymagnetyczne, co wiąże się z zastosowaniem pełnego dekla. Wariant 42 mm stanowi powiększoną interpretację tego projektu i został wyposażony w przeszklony dekiel z szafirowym szkłem, umożliwiający obserwację mechanizmu. Oba warianty zachowują spójne rozwiązania konstrukcyjne i funkcjonalne.

W zegarku pracuje ręcznie nakręcany mechanizm AMT5100 M, opracowany przez dział Manufacture AMT firmy Sellita. Mechanizm ten ma klasyczne koło kolumnowe, pracuje z częstotliwością 4 Hz i oferuje rezerwę chodu wynoszącą co najmniej 58 godzin. 

Hanhart Preventor 9 S

Podobnie jak pozostałe zegarki Hanhart, również model Preventor 9 S kładzie duży nacisk na funkcjonalność, jakość i ponadczasowy design. Stylistyka zegarka nawiązuje do wojskowego chronografu Bundeswehry z lat 50. Charakterystycznym elementem jest gładki pierścień, który w tym przypadku nie jest obrotowy.





Koperta ma wyraźnie zaznaczone fazowania, kontrastujące z satynowanymi powierzchniami uszu i boków. Tarcza zachowuje klasyczny układ z licznikami na godzinach 3. i 9., historyczne kroje cyfr oraz oryginalne oznaczenia marki.

Wskazówki i indeksy pokryto masą luminescencyjną Super-LumiNova X2 C3, co zapewnia czytelność w warunkach ograniczonego oświetlenia. Kontrast między czarną, prostą tarczą a jasnymi wskazówkami w stylu katedralnym, wyraźnymi cyframi arabskimi i białymi znacznikami minut zapewnia dobrą czytelność i przypomina o wojskowych korzeniach. Wskazówki i cyfry pokryto materiałem luminescencyjnym Super-LumiNova C3. 



Stalowa koperta pokryta jest czarną powłoką PVD, dopasowaną do wyglądu zegarka. 

Litera „S” w nazwie produktu pochodzi od niemieckiego słowa „schwarz”, które oznacza „czarny”. Na deklu znajduje się numer seryjny oraz charakterystyczne logo Hanhart: „h”. Wypukłe, wewnętrznie antyrefleksyjne szkło szafirowe chroni tarczę przed zarysowaniami, a wodoszczelność do 10 bar pozwala na bezpieczne użytkowanie zegarka w różnych warunkach.

W modelu Hanhart Preventor 9 S zastosowano mechanizm SW 200 z automatycznym naciągiem sprężyny napędowej, zmodyfikowany tak, aby mała sekunda znajdowała się na godzinie dziewiątej, wykonany przez szwajcarską firmę Dubois Dépraz. Mechanizm ma też praktyczną funkcję stop-sekundy oraz oferuje rezerwę chodu wynoszącą co najmniej 38 godzin.







Zegarek ten dostępny jest na paskach skórzanych w kolorze czarnym, ciemnobrązowym lub jasnobrązowym, z dodatkową podkładką, lub bez, a także na stalowej bransolecie.

Rok temu, mój redakcyjny kolega Paweł również popełnił artykuł o tej marce, gorąco zapraszam do zapoznania się z jego treścią i prezentacją najciekawszych modeli wybranych przez Niego: Hanhart Chronographs – poznaj tę niemiecką markę i jej zegarki. Dobra wiadomość jest taka, iż marka Hanhart i jej zegarki będą także w tym roku na AuroChronos, więc będziecie mieć okazję zobaczyć je tam na żywo.

AuroChronos 2026 - specjalne ceny biletów dla Społeczności ZiP

Serdecznie zapraszamy do zarezerwowania sobie czasu w maju 2026 już dziś, oraz do zakupu biletów w przedsprzedaży. Partnerem medialnym i wspierającym mecenasem wydarzenia jest "Zegarki i Pasja" — wydawnictwo od lat promujące pasję do zegarmistrzostwa, także niezależnego, promujące rzetelną wiedzę i kulturę zegarkową w Polsce.

Dla zarejestrowanych Czytelniczek i Czytelników Zegarki i Pasja przygotowaliśmy specjalne ceny na bilety festiwalowe, dostępne wyłącznie w ramach przedsprzedaży online. Aby skorzystać z oferty:

• wystarczy posiadać konto w panelu ZiP,

• po zalogowaniu przejść do sekcji „Oferty specjalne” w swoim profilu,

• tam dostępne są bilety AuroChronos Festival 2026 w preferencyjnych cenach.

Oferta specjalna dla Społeczności ZiP obowiązuje przez ograniczony czas.

Zegarki Hanhart, będzie można zobaczyć podczas AuroChrono Festival 2026, podobnie jak interesujące modele polskiej marki Nadir, o których pisaliśmy tu: Nadir Watches. Polska marka i jej zegarki po raz pierwszy na AuroChronos 2026.

P.S Hanhart często gościł także na ręku „Króla Hollywood” - Paula Newmana, czy to nie jest wystarczająca rekomendacja?