Jest jesienny poranek 1830 roku. W powietrzu unosi się ciężka woń węgla, oleju maszynowego oraz parującej wody. Na trasie łączącej Liverpool z Manchesterem dzieje się historia, której echa będziemy mogli podziwiać na własnym nadgarstku niemal dwieście lat później. Przemysłowy świat rzuca wyzwanie dotychczasowym prawom fizyki i ludzkiej percepcji czasu. Oto na tory wjeżdża potężna machina – legendarny parowóz Lion o układzie osi 0-4-2, symbol XIX-wiecznego dynamizmu, ludzkiej inwencji i bezwzględnej pasji do parowej rewolucji.
Otwarta oficjalnie 15 września 1830 roku linia Liverpool and Manchester Railway (L&MR) nie była po prostu kolejną trasą kolejową – była wstrząsem technologicznym i cywilizacyjnym na skalę światową. Była to pierwsza na świecie międzymiastowa linia kolejowa, na której wszystkie pociągi były ciągnięte wyłącznie przez parowozy, bez użycia siły pociągowej koni, a także pierwsza dysponująca pełnym systemem sygnalizacji, rozkładami jazdy oraz dworcami z prawdziwego zdarzenia.
Konstrukcja tej trasy była cudem inżynierii epoki wiktoriańskiej, kierowanej przez genialnego George'a Stephensona. Przejście przez bagniste tereny Chat Moss czy wycięcie potężnego przekopu Olive Mount wymagało pokonania trudnych barier naturalnych.


Rywalizacja o to, jakie lokomotywy obsłużą tę trasę (w tym słynne próby w Rainhill w 1829 roku), rozpaliła wyobraźnię całego globu. Kiedy parowóz Lion, zbudowany w 1838 roku przez zakłady Todd, Kitson & Laird, dołączył do taboru L&MR, stał się uosobieniem niezawodności i przemysłowej elegancji. Dziś linia ta uznawana jest za bezdyskusyjną kolebkę nowoczesnego transportu, a zegarek mechaniczny marki Hvilina jest jej miniaturowym, tykającym pomnikiem.
Kiedy po raz pierwszy otworzyłem etui skrywające w sobie model Hvilina L&MR Mechanical Lion, miałem wrażenie, że ktoś ujął tę historyczną parową epopeję i zamknął ją w solidnej, rdzennie mechanicznej kapsule czasu. Uważam, że zegarmistrzostwo rzadko bywa tak bardzo narracyjne.


Zamiast kolejnego bezpiecznego, generycznego divera czy nieco nudnego garniturowca, twórcy tej marki zaserwowali nam prawdziwy teatr mechaniki i wzornictwa przemysłowego. Ale czy ten odważny wehikuł czasu sprawdza się w codziennym, współczesnym życiu? Przekonajmy się.
Marka z cienia
Zanim przejdziemy do samego „Liona”, zatrzymajmy się na chwilę przy samej marce, ponieważ w Polsce nazwa Hvilina wciąż brzmi dla wielu jak tajemnicze zaklęcie z odległego zakątka Europy. Założona w 2014 roku marka od samego początku obrała sobie za cel coś zupełnie innego niż masowa produkcja zegarków kwarcowych. Słowo „Hvilina” (z białoruskiego oznaczające ulotną „minutę”), definiuje filozofię działania tej firmy: zegarek ma być czymś więcej niż narzędziem do sprawdzania godziny. Ma opowiadać historię.
Przełomem w historii tego producenta okazał się 2020 rok, kiedy to nastąpiła głęboka reorganizacja, rebranding oraz oficjalne wejście na szeroki rynek międzynarodowy (z główną siedzibą w Warszawie).


Od tego momentu Hvilina zaczęła regularnie zdobywać trofea wzornicze. Ich projekty, takie jak Universum czy omawiana linia L&MR, triumfowały na takich konkursach jak German Design Award 2024 (w prestiżowej kategorii Excellent Product Design - Luxury Goods), MUSE Design Awards czy NY Design Awards.
Teraz, kiedy trzymam w rękach ten zegarek, rozumiem, skąd te nagrody. To marka, która nie boi się ryzyka estetycznego i tworzy zegarki dla ludzi poszukujących unikalnego charakteru.
Kolejowe konotacje
Gdy wyjmowałem ten zegarek z pudełka po raz pierwszy, moja uwaga natychmiast skupiła się na jego bryle. Moim zdaniem, koperta Hviliny L&MR Mechanical Lion to ciekawa konstrukcja inżynierii stylistycznej, ale też element, który podzieli entuzjastów. Ten zegarek porzuca tradycyjny, okrągły schemat na rzecz odważnej, owalno-prostokątnej architektonicznej formy.
Centralny moduł, mieszczący mechanizm oraz tarczę, wydaje się być zawieszony wewnątrz stelaża wykonanego z dwóch masywnych, zakrzywionych szyn. Szyny te, nawiązujące kształtem bezpośrednio do rozjazdów na liniach kolejowych, otaczają boki koperty, by płynnie przejść w masywne ucha mocujące pasek. Całość pokryto powłoką PVD w ciepłym, szlachetnym odcieniu różowego złota, co nadaje temu modelowi niesamowitego, nieco steampunkowego blasku retro.


To, co natychmiast rzuca się w oczy po wzięciu zegarka do ręki, to niezwykle przemyślana, niemal malarska paleta barwna. Połączenie głębokiej, butelkowej zieleni z odcieniem różowego złota oraz matową kremową tarczą tworzy estetyczny klimat XIX-wiecznego salonu kolejowego pierwszej klasy. Powłoka PVD w kolorze różowego złota nie wygląda tu tanio ani krzykliwie – ma ciepłą, miedzianą tonację, która doskonale imituje mosiężne i miedziane wykończenia dawnych kotłów parowych. Ta barwna kompozycja buduje niepowtarzalny, dystyngowany klimat retro-futuryzmu, a mnie przywodzący na myśl ekskluzywne przyrządy pomiarowe z gabinetów epoki wiktoriańskiej.
Uwaga na gabaryty
Jako użytkownik o średniej budowie nadgarstka od razu zauważyłem gabarytowe wyzwanie tego modelu. Wymiary samego wewnętrznego modułu to kompaktowe 34 mm × 39 mm, przy grubości zaledwie 10 mm. Gdyby patrzeć tylko na te liczby, moglibyśmy mówić o niemal vintage'owym, dyskretnym prostokącie. Jednak fizyki nie oszukamy – po doliczeniu zewnętrznych „szyn” bocznych całkowity wymiar obudowy (lug-to-lug) rośnie do imponujących 51,1 mm.



Moim zdaniem, osoby o bardzo szczupłych nadgarstkach mogą czuć się z tym zegarkiem niekomfortowo. Ze względu na sztywną strukturę zewnętrznych „szyn”, które nie wyginają się wraz z nadgarstkiem, na szczupłej ręce mogą pojawić się prześwitujące przestrzenie po bokach, a zegarek będzie optycznie dominował nad całą ręką. Jeśli jednak Twój nadgarstek jest wystarczająco masywny, model ten układa się stabilnie, dając poczucie obcowania z solidnym obiektem sztuki użytkowej. Grubość wynosząca 11,4 mm sprawia na szczęście, że mimo swojej masywności, zegarek bez większego oporu wsuwa się pod mankiet dobrze skrojonej koszuli.
Front i tył obudowy zabezpieczono odpornym na zarysowania szkłem szafirowym. Przeszklony dekiel zamocowano na cztery solidne śruby, a jego stalowa ramka stylizowana jest na koło zębate XIX-wiecznej przekładni parowozu.


Wyryto na nim indywidualny numer danego egzemplarza w limitowanej edycji – w końcu mowa o ściśle ograniczonej serii, liczącej zaledwie 300 egzemplarzy na cały świat.
Kilka narracyjnych smaczków
Podróż w głąb opowieści zegarka Hvilina L&MR Mechanical Lion zaczyna się od tarczy, która ma kilka narracyjnych smaczków. Podoba mi się, jak projektanci podeszli do dwustrefowej architektury cyferblatu. Zewnętrzny pierścień pokryty jest głębokim, hipnotyzującym giloszowaniem w odcieniu butelkowej zieleni. Pod wpływem światła powierzchnia ta mieni się niczym patynowana miedź i stary las, tworząc trójwymiarową głębię.
Jej centralną strefę stanowi zagłębiona, matowa płaszczyzna w ciepłym, kremowo-białym odcieniu, która doskonale kontrastuje z zielonym otoczeniem. Obie strefy rozdziela wyrazisty pierścień w odcieniu różowego złota, z precyzyjnie nadrukowaną podziałką minutową imitującą tory kolejowe. Indeksy godzinowe to genialna gra kontrastów: naprzemiennie rozmieszczone, malowane cyfry rzymskie oraz nakładane akcenty w kształcie metalowych łbów śrub, podobne do tych, jakimi mocowano szyny do dębowych podkładów w epoce wiktoriańskiej.



Spójrzcie uważnie na podziałkę minutową – marker na 27 minucie został wyróżniony poprzez umieszczenie tam wartości liczbowej. To subtelny hołd dla historycznej, maksymalnej prędkości 27 km/h, jaką osiągały parowozy na tej trasie!
Nad godziną 6. umieszczono natomiast miniaturową, czerwoną tabliczkę z napisem "Beware of the Trains", będącą wierną repliką dawnych brytyjskich ostrzeżeń kolejowych. Te detale sprawiają, że nawet po kilku dniach noszenia zegarka wciąż możesz odkryć na nim coś nowego.
Przyjrzyjcie się uważnie geometrii ażurowych wskazówek. Zaprojektowane w surowym duchu Art Deco, nieco podobne do tych jakie Blancpain stosuje w modelu Fifty Fathoms, zostały precyzyjnie wycięte tak, aby ich prześwity odsłaniały fakturę kremowej tarczy pod spodem, a całość tarczy sprawia wrażenie trójwymiarowej dioramy.



Nakładane elementy, takie jak śruby czy trójwymiarowy pierścień rozdzielający strefy, rzucają cienie na giloszowane tło. To poziom dbałości o detale, którego ze świecą szukać w tym przedziale cenowym.
Co wprawia maszynę w ruch, czyli Miyota 9029
Pod szkłem szafirowym w deklu bije serce, które zasługuje na osobny rozdział w podręcznikach współczesnego zegarmistrzostwa budżetowego i niezależnego. Wybór padł na japoński mechanizm Miyota 9029 z automatycznym naciągiem, pochodzący z prestiżowej, wysokiej serii 9000. Uważam, że to świetny wybór, ponieważ kaliber ten charakteryzuje się ultrapłaską konstrukcją – jego grubość to zaledwie 2,57 mm. Dzięki temu projektanci z Hviliny mogli zamknąć cały mechanizm w smukłej, 10-milimetrowej obudowie, nie pozwalając, aby zegarek stał się toporną, grubą "cegłą".


Ponadto Miyota 9029 została fabrycznie pozbawiona zbędnego modułu datownika oraz sekundnika. Dzięki temu tarcza zachowuje czystą, niczym niezakłóconą formę dwuwskazówkową, co w przypadku tak bogatego wzornictwa jest – moim zdaniem - strzałem w dziesiątkę.
Mechanizm Miyota 9029 pracuje z częstotliwością 28 800 wahnięć balansu na godzinę (4 Hz) – zapewniając wysoką stabilność chodu. Łożyskowanie odbywa się na 24 kamieniach z syntetycznego rubinu, a jego rezerwa chodu wynosi nie mniej niż 42 godziny po pełnym naciągnięciu sprężyny. Dokładność fabryczna zawiera się w granicach od -10 do +30 sekund na dobę (w praktyce egzemplarz testowy wykazywał od 4 do 6 sekund, odchyłki na dobę, co jest świetnym wynikiem).
Japońskie mechanizmy często bywają krytykowane za surowe, wręcz industrialne wykończenie. Hvilina w modelu L&MR Mechanical Lion postanowiła to zmienić.


Mostki mechanizmu zostały ozdobione klasycznym szlifem o wzorze pasów genewskich, co wygląda niezwykle elegancko. Rotor automatycznego naciągu spersonalizowano poprzez precyzyjny, grawerowany i kolorowany wizerunek parowozu Lion 0-4-2 ciągnącego wagony oraz datę otwarcia linii – 15 września 1830 roku.
Magia analogowego rytuału
Chociaż Miyota 9029 jest nowoczesnym mechanizmem z naciągiem automatycznym za pomocą wahnika, który nakręca sprężynę napędową podczas ruchu ręki, inżynierowie Hviliny postanowili podarować nam coś absolutnie niezwykłego – klasyczny powrót do czasów zegarków kieszonkowych z XIX wieku. Otóż koronka zegarka została przeniesiona na godzinę 12., nawiązując bezpośrednio do cebulastych chronometrów z epoki wiktoriańskiej. Ze względu na jej specyficzne osadzenie tuż przy mocowaniu paska i pomiędzy stalowymi „szynami”, nakręcanie jej palcami bywa nieco wymagające. I tu do gry wkracza element absolutnie wyjątkowy: dołączony do zestawu dedykowany, mosiężny kluczyk.



Sam rytuał nakręcania zegarka tym kluczem to doświadczenie czysto zmysłowe. Bierzesz do ręki precyzyjnie wycięty, mosiężny kluczyk w stylu koła zębatego, wsuwasz go od góry w otwór wycięty w koronce, a następnie wykonujesz płynny ruch obrotowy. Z wnętrza obudowy dobiega cichy, metaliczny, dźwięk zapadek przekładni mechanicznej. Czujesz fizyczny opór napinanej sprężyny naciągowej – dokładnie tak samo, jak maszynista nakręcający zegarek kieszonkowy przed wyruszeniem w trasę z Liverpoolu do Manchesteru w 1830 roku.
Używanie kluczyka ma charakter symboliczny i kolekcjonerski, ale tworzy też więź z przedmiotem, jakiej nie da Ci żaden cyfrowy ani kwarcowy zegarek. Używanie go ma charakter czysto widowiskowy i sentymentalny, ale przyznajmy szczerze – który miłośnik zegarków nie uśmiechnie się, mogąc "nakręcić" swój zegarek kluczem niczym prawdziwą zabawkę mechaniczną?

Kluczyk ma też oczywiście znaczenie praktyczne, bowiem jeśli nie macie wyjątkowo szczupłych palców, czynność ustawiania zegarka może sprawić pewien kłopot, ale korzystając z dołączonego klucza, będzie to o niebo łatwiejsze.
Pasek i ergonomia dnia codziennego
Zegarek Hvilina L&MR Mechanical Lion spoczywa na pasku wykonanym z naturalnej skóry w kolorze głębokiej zieleni, którego barwa idealnie koresponduje z zewnętrznym obszarem tarczy. Pasek ma szerokość 22 mm oraz system szybkiej wymiany (quick release), co pozwala na błyskawiczną metamorfozę zegarka bez użycia narzędzi. Skóra jest początkowo stosunkowo sztywna, jednak po kilku dniach noszenia idealnie dopasowuje się do kształtu nadgarstka.
Wodoszczelność na poziomie 50 metrów (5 ATM) w zupełności wystarcza do codziennych zastosowań – bez obaw możemy umyć ręce czy spacerować podczas (letniego) deszczu, choć z oczywistych względów ten zegarek nie został stworzony do nurkowania czy sportów wodnych. Jego żywiołem są mankiety koszul, skórzane fotele w gabinetach i długie dyskusje przy filiżance dobrej kawy lub szklance whisky.



Zegarek ten, mimo sporych rozmiarów i prostokątnego kształtu, dobrze układa się na nadgarstku, zaś przeniesienie koronki na pozycję godziny 12. okazuje się dobrym wyborem z punktu widzenia ergonomii – koronka nie uwiera, podczas zginania nadgarstka.
Blaski, cienie i werdykt redakcji
Czas na chwilę szczerego rozrachunku. Podsumowując moją przygodę z Hvilina L&MR Mechanical Lion, muszę ocenić ten zegarek bez taryfy ulgowej. Co mi się podoba?
Zegarek ma unikalny design i narrację, niewiele marek potrafi w tak spójny sposób przenieść historię techniki na tarczę zegarka. Każdy detal ma tu swoje uzasadnienie. Jakość wykończenia i detale nie pozostawiają nic do życzenia, wielowarstwowa tarcza, gilosz, szafirowe szkła z obu stron i ciekawie ozdobiony mechanizm są atutami tego zegarka.
Sprawdzony, płaski mechanizm Miyota 9029 gwarantuje bezproblemową eksploatację i łatwość ewentualnego serwisu. Limitacja do 300 sztuk oraz dodany do zestawu kluczyk nakręcający dodają niesamowitego smaczku oraz kolekcjonerskiego charakteru.
Czy są jakieś minusy?
Całkowita długość lug-to-lug (51,1 mm) przy prostokątnej kopercie sprawia, że zegarek ten może gorzej układać się na bardzo szczupłych nadgarstkach. Jest to też czasomierz o bardzo wyrazistym charakterze retro-industrialnym – nie jest to uniwersalny model do wszystkiego. Marka wciąż buduje swoją pozycję w Polsce, co może utrudniać przymierzenie zegarka na żywo przed zakupem.



Mając powyższe na uwadze, muszę jednak przyznać, że cena 2 260 złotych za tak ciekawy i dopracowany projekt to bardzo atrakcyjna propozycja, szczególnie dla fanów kolejnictwa oraz zegarmistrzostwa spoza mainstreamu.
Moja ocena tego zegarka to 9/10.
Dla kogo jest ten zegarek?
Uważam, że Hvilina L&MR Mechanical Lion (Ref. 0-4-2) to idealny wybór dla świadomego pasjonata zegarmistrzostwa, który ma już w swojej kolekcji klasyczne „nurki” i tradycyjne „garniturowce”, a teraz szuka czegoś nietypowego, z autentyczną historią w tle. To idealny model dla miłośników historii techniki, parowozów, steampunku oraz osób, które chcą, aby zegarek mechaniczny na ich nadgarstku prowokował do pytań i dyskusji podczas spotkań towarzyskich.









greenlogic.eu