Lip. Zasłużony, najstarszy producent zegarków we Francji (AuroChronos 2026)

Lip jest niewątpliwie jednym z filarów francuskiego zegarmistrzostwa, najstarszą francuską marką, która przetrwała burze dziejowe i kryzysy, działa do dziś. Założona w 1867 roku w Besançon, kolebce francuskiej mechaniki precyzyjnej, firma ta nie tylko produkowała czasomierze, ale współtworzyła historię. Od nadgarstków generałów i prezydentów, przez pierwsze zdobycie ośmiotysięcznika, aż po rewolucyjny ruch robotniczy lat 70. XX wieku, marka Lip to przejaw francuskiego stylu i innowacji, z polskim akcentem.

14 Grande Rue w Besançon

Wszystko zaczęło się w małym warsztacie zegarmistrzowskim przy 14 Grande Rue w Besançon, który otworzył Emmanuel Lipmann. Dzięki jego dbałości o wysoką jakość produktów, firma dość szybko zyskała dobrą renomę. Już na początku XX wieku Lip stał się pionierem innowacji. 

W 1904 roku Ernest Lipmann (syn założyciela) zwrócił się do Pierre’a i Marii Curie, świeżo upieczonych odkrywców radu, z prośbą o opracowanie materiału pozwalającego na odczyt godziny w ciemności. Tak narodziły się pierwsze luminescencyjne - i radioaktywne – tarcze zegarków, co na tamte czasy było wielkim technologicznym przełomem.



W czasie I wojny światowej precyzyjne chronografy Lip były na wyposażeniu francuskiej artylerii i lotnictwa, dzięki czemu firma zyskała opinię zaufanego dostawcy technologii wojskowych. Złota era marki trwała również w latach międzywojennych. 
W 1935 roku marka dostarczała zegarki dla pilotów, w tym słynny model Type 10, który towarzyszył legendarnemu Jeanowi Mermozowi podczas jego przelotów nad południowym Atlantykiem w ramach pracy dla pocztowej linii lotniczej Aéropostale.

Lip na nadgarstkach znanych ludzi

Historia Lip to także historia wielkich postaci. W 1948 roku rząd francuski, w dowód wdzięczności za pomoc w wyzwoleniu Francji, podarował sir Winstonowi Churchillowi model T18. Churchill był tak zachwycony tym zegarkiem, że nosił go regularnie, a model ten do dziś pozostaje w ofercie marki.



Kolejny milowy krok to rok 1950 i zdobycie Annapurny – pierwszego ośmiotysięcznika w historii podbitego przez człowieka. Maurice Herzog i Louis Lachenal dokonali tego czynu z zegarkami Lip Himalaya na nadgarstkach. Zegarek ten musiał wytrzymać ekstremalne warunki: mróz, wstrząsy i uderzenia oraz drastyczne zmiany ciśnienia, dzięki czemu stał się symbolem trwałości i niezawodności, ta linia również cały czas jest w ofercie producenta.

Marka Lip zapisała się również w historii zegarmistrzowskich innowacji elektronicznych. W 1952 roku zaprezentowała pierwszy na świecie zegarek elektromechaniczny, co zapoczątkowało erę modeli GDG (Général De Gaulle). Generał de Gaulle osobiście nosił ten model, by promować francuską innowacyjność. Co ciekawe, Fred Lip zaprojektował tarczę GDG z bardzo czytelnymi indeksami specjalnie po to, by ułatwić odczyt godziny generałowi, który miał słaby wzrok. 



W późniejszych latach podobny model otrzymał prezydent USA Bill Clinton.

Rewolucja społeczna i design lat 70. XX wieku

W 1952 roku firma zatrudniała 800 osób i wyprodukowała 180 000 zegarków, dwa lata później w Lip pracowało już półtora tysiąca ludzi, a roczna produkcja osiągnęła 300 tysięcy sztuk. Lip stał się największym francuskim producentem czasomierzy.
Lata 70. XX wieku były dla Lip okresem dramatycznym, ale i fascynującym. W obliczu tzw. rewolucji kwarcowej firma popadła w kłopoty finansowe, na skutek czego w 1973 roku pracownicy Lip podjęli bezprecedensową akcję - przejęli fabrykę, kontynuowali produkcję i sprzedaż zegarków, wypłacając sobie pensje z zysków pod hasłem „Produkujemy, sprzedajemy, płacimy sobie”. Był to pierwszy na świecie przypadek fabryki zarządzanej bezpośrednio przez robotników.

Mimo zawirowań, marka nie skupiła się wyłącznie na przetrwaniu i  nie przestała zaskakiwać designem. W 1975 roku Claude Neuschwander, nowy dyrektor firmy, zaprosił do współpracy czołowych projektantów, w tym wizjonera Rogera Tallona, projektanta między innymi pociągów TGV, który stworzył model Mach 2000.



To zegarek z funkcją stopera o asymetrycznej kopercie, z charakterystycznymi kolorowymi kulistymi przyciskami. Do dziś uważa się go za ikonę industrialnego designu.

Przegląd najważniejszych linii modelowych

Współczesna oferta francuskiej marki Lip dzieli się na kilka kluczowych kolekcji zegarków, z których każda ma swój własny styl i historię:

Churchill (T18, T24, T26) to klasyczne, prostokątne zegarki w stylu Art Déco. 





Model T18, pierwotnie wyposażony w jeden z pierwszych mechanizmów z małą sekundą, jest kwintesencją elegancji. Kolekcja obejmuje modele kwarcowe oraz mechaniczne, w tym nowości - jak kwadratowy C26, wprowadzony w 2026 roku.

Himalaya – linia dla aktywnych, zegarki dostępne w różnych rozmiarach kopert (od 33 mm do 40 mm), z klasycznymi tarczami, cyferblatami typu „sector dial”, a także efektowne wersje "open heart" i szkieletowane, pozwalające podziwiać pracę mechanizmu.





Général De Gaulle (GDG) to z kolei zegarki o klasycznym, okrągłym kształcie, często z okienkiem daty lub w wersji „Electronic”, nawiązującej do pierwszych modeli elektrycznych.



Nautic-Ski - zaprezentowany w 1967 roku, podczas Igrzysk Olimpijskich w Grenoble, wyprodukowany na stulecie marki, był pierwszym francuskim zegarkiem o wodoszczelności do 200 metrów z wewnętrznym obrotowym pierścieniem lunety. Używany między innymi przez Erica Tabarly’ego, ojca francuskiego żeglarstwa regatowego oraz członków ekipy Jacquesa Cousteau .



Mach 2000 - awangarda designu. Asymetryczne formy Rogera Tallona, które po blisko 50 latach wciąż wyglądają nowocześnie i futurystycznie.



Dauphine to subtelne, minimalistyczne zegarki inspirowane modelami z lat 50. ubiegłego wieku, idealne jako dodatki do eleganckich i oficjalnych strojów.



Henriette to linia zegarków dedykowana kobietom, charakteryzująca się biżuteryjnym wykończeniem i niewielkimi rozmiarami kopert.



Powrót do korzeni - Type 14 i mechanizm „in-house” Lip R26

Najważniejszym wydarzeniem ostatnich lat dla marki Lip jest niewątpliwie ambicja odzyskania pełnej niezależności technologicznej. Przez dekady marka korzystała z zewnętrznych mechanizmów od dostawców takich jak japońskie firmy Miyota i TMI (Seiko), czy też szwajcarska Ronda, jednak dążenie do posiadania własnego mechanizmu zaowocowało projektem Lip R26.

Zwiastun nowej ery w dziejach tej francuskiej marki, wspomniany mechanizm Lip kaliber R26, to konstrukcja z naciągiem automatycznym - zaprojektowany i zmontowany we Francji, co jest deklaracją powrotu Besançon na mapę manufaktur zegarmistrzowskich.





Mechanizm został opracowany we własnym zakresie i zoptymalizowany pod kątem precyzji chodu i niezawodności, jednocześnie nawiązując do historycznych kalibrów Lip z serii „R”. Ma 26 milimetrów średnicy oraz 5,92 mm grubości, pracuje z częstotliwością 21 600 wahnięć balansu na godzinę, czyli 3 Hz, jest łożyskowany na 21 kamieniach i oferuje standardową rezerwę chodu – 42 godziny. Około 70% części wytwarzanych jest we Francji. Wahnik zdobiony jest czarnym logotypem marki, uzyskiwanym metodą karbonizacji laserowej i mocowany sześciokątną śrubą.

Type 14

Zegarki Lip z linii Type 14 są jednymi z trzech modeli tej marki korzystającymi właśnie z tego nowego mechanizmu „in-house”. Nazwa i design nawiązuje do modelu zegarka LIP z lat 30. i 40. XX wieku montowanego w kokpitach samolotów myśliwskich Morane-Saulnier MS.406 oraz Dewoitine D.520. 







Zegarki z tej kolekcji nawiązują do tradycji lotniczych marki Lip. Ich koperty o średnicy 41 milimetrów wykonane są ze stali szlachetnej, której powierzchnie są szczotkowane lub pokryte czarną warstwą powłoki PVD.

Cyferblat jest matowy, czarny, o powierzchni przypominającej asfalt, na której namalowane są farbą luminescencyjną indeksy godzinowe, w postaci beżowych cyfr arabskich. Przy zewnętrznej krawędzi tarczy znajduje się biała skala minutowa w postaci „toru kolejowego”, oraz wewnętrzny, obrotowy pierścień z trójkątnym, luminescencyjnym markerem do odliczania czasu, którego obrotu dokonuje się koronką umieszczoną na godzinie 2.







Zegarek ma pokryte substancją luminescencyjną wskazówki typu „sword” oraz okienko datownika umieszczone na godzinie trzeciej. Pierścień lunety jest radełkowany, podobnie jak masywne koronki. W zegarku zastosowano delikatnie wypukłe szkło szafirowe z wewnętrznymi powłokami minimalizującymi odblaski i przeszklony, wkręcany dekiel, dający możliwość podglądu pracy mechanizmu i zapewniający 100 metrów wodoszczelności.



Model Lip Type 14 dostępny jest ze skórzanym paskiem lub stalową bransoletą.

Pozostałe dwie linie modelowe wyposażane w mechanizm R26 to Nautic 666 oraz Annapurna.

Tradycje i ambicje

Marka Lip to swojego rodzaju fenomen - przetrwała od czasów Napoleona III, przez rewolucje techniczne i społeczne, aż po dzisiejszy renesans zegarków mechanicznych. Wybierając zegarek tej marki, nie kupuje się tylko przyrządu do mierzenia czasu. Kupuje się kawałek historii Europy – tej zapisanej na szczytach Himalajów, w gabinetach wielkich polityków i w sercu buntu robotniczego w Besançon. 





Zegarki z mechanizmem Lip R26 to dowód na to, że Lip nie zamierza poprzestać na odcinaniu kuponów od przeszłości, lecz ambitnie buduje przyszłość francuskiego zegarmistrzostwa.

Jak prezentują się na żywo? Możecie przekonać się sami podczas AuroChronos 2026.

AuroChronos 2026 - specjalne ceny biletów dla Społeczności ZiP 

Serdecznie zapraszamy do zarezerwowania sobie czasu w maju 2026 już dziś, oraz do zakupu biletów w przedsprzedaży. Partnerem medialnym i wspierającym mecenasem wydarzenia jest "Zegarki i Pasja" — wydawnictwo od lat promujące pasję do zegarmistrzostwa, także niezależnego, promujące rzetelną wiedzę i kulturę zegarkową w Polsce.

Dla zarejestrowanych Czytelniczek i Czytelników "Zegarki i Pasja" przygotowaliśmy specjalne ceny na bilety festiwalowe, dostępne wyłącznie w ramach przedsprzedaży online. Aby skorzystać z oferty:

• wystarczy posiadać konto w panelu ZiP,

• po zalogowaniu przejść do sekcji „Oferty specjalne” w swoim profilu,

• tam dostępne są bilety AuroChronos Festival 2026 w preferencyjnych cenach.

Oferta specjalna dla Społeczności ZiP obowiązuje przez ograniczony czas.

Zegarki Lip będzie można zobaczyć podczas AuroChronos Festival 2026, podobnie jak interesujące modele marki Yema, o których pisaliśmy tu: Yema. Francuskie zegarki, Superman i mechanizmy „in-house”.