• Zegarki marki Orient
  • Zegarki marki Victorinox
  • Zegarki marki Rado
  • Zegarki marki Squale
  • Zegarki marki Alpina
  • Zegarki marki Roamer
  • Zegarki marki MeisterSinger
  • Zegarki marki Frederique Constant
  • Zegarki marki U-boat
  • Zegarki marki Aviator Swiss Made
  • Zegarki marki Junghans
  • Zegarki marki Bulova
  • Zegarki marki Traser
  • Zegarki marki Ball
  • Zegarki marki Perrelet
  • Zegarki marki Michel Herbelin
  • Zegarki marki Oris
  • Zegarki marki Eberhard
  • Zegarki marki Vostok Europe
  • Zegarki marki Grand Seiko
  • Zegarki marki Epos
  • Zegarki marki Atlantic
  • Zegarki marki Davosa
  • Zegarki marki G-SHOCK
  • Zegarki marki Omega
  • Zegarki marki Tissot
  • Zegarki marki Delbana
  • Zegarki marki Orient Star
  • Zegarki marki Błonie
  • Zegarki marki Citizen
  • Zegarki marki Certina
  • Zegarki marki Seiko
  • Zegarki marki Aerowatch
  • Zegarki marki Fortis

Publikacje prasowe o zegarach z Błonia z czasów ich produkcji


Powrót do kategorii

Dla większości miłośników zegarków z Błonia, podstawowym źródłem informacji o tych, produkowanych pod Warszawą zegarkach jest wydana w 2013 roku książka: „Przystanek: zegarek. Zegarki i przystawki balansowe z Błonia” mojego autorstwa.

Książka Przystanek; zegarek. Zegarki i przystawki balansowe z Błonia

Warto jednak zwrócić uwagę na inne źródła wiedzy o zegarkach z Błonia, tak te, które były dostępne przed pojawieniem się tejże książki na rynku, jak i te, które pojawiły się dopiero po jej premierze.

Żelazkiewicz i Bezpałko o zegarkach z Błonia

Dla źródeł dostępnych przed pojawieniem się wyżej wspomnianej książki, na pewno niezwykłym przekazem są wspomnienia „ojca polskiego zegarka z Błonia” – Kazimierza Żelazkiewicz, które opublikowane zostały w roku 2008, w X tomie serii „Inżynierowie Polscy XIX i XX wieku” Polskiego Towarzystwa Historii Techniki, w materiale przygotowanym do publikacji przez Profesora Zdzisława Mrugalskiego.

Wspomnienia te są dostępne w bibliotece cyfrowej - tutaj.

W roku 2010 została wydana książka: „Historia Zakładów Mechaniczno-Precyzyjnych MERA-BŁONIE, 1953 2003” autorstwa inżyniera Jerzego Bezpałko, w której w dziale: „Produkcja w latach 1953 – 1968”, znalazł się rozdział: „Zegarki”.

Zegarki z Błonia w Trybunie Mazowieckiej

Także przed publikacją książki wiadomo było o istnieniu artykułów prasowych dotyczących produkcji zegarków w Błoniu.

Ich pierwsze „wylistowanie” można znaleźć we wskazanych powyżej wspomnieniach Kazimierza Żelazkiewicza, który przekazuje informację o szeroko znanych tytułach takich jak: „Trybuna Ludu”, „Express Wieczorny”, „Życie Warszawy”, lokalnej dla Błonia: „Trybunie Mazowieckiej”, czy branżowym: „Przeglądzie Technicznym”, a także o „niszowej”:  „Panoramie. Śląskim Tygodniku Ilustrowanym”.

Wiadomo też o publikacjach poświęconym zegarkom z Błonia w popularnonaukowych magazynach kierowanych do młodzieży i dorosłych: „Młody Technik”, „Horyzonty techniki”.

Zegarki z Błonia i Młody Technik

Do chwili obecnej nie udało się opublikować informacji o dokumentacji zakładu z Błonia, a wobec śmierci syndyka zakładu – pani Wietlickiej, może być trudno określić czy, w jakim zakresie i gdzie taka dokumentacja dotycząca zakładu w Błoniu się znajduje.

Już po pojawieniu się książki „Przystanek: zegarek. Zegarki i przystawki balansowe z Błonia”, a właściwie można powiedzieć, że efektem popularyzacji tego tematu dla której książka była ważnym elementem, było tworzenie przez miłośników polskich zegarków, uporządkowanych kolekcji wyrobów z Błonia.

Zwiększała się równocześnie liczba osób kolekcjonujących zegarki. Część z nich skupiła się choćby w grupie „Polskie zegarki ZMP Błonie 1957 - 1969”, na portalu społecznościowym Facebook.

Zegarki z Błonia w Horyzontach Techniki

Pojawiły się informacje o zdecydowanie większej liczbie  (po czterech pokazanych w książce) zegarków z polskimi mechanizmami. Na niniejszym portalu są one wylistowane w opracowaniu: „Katalog zegarków z Błonia z polskimi mechanizmami”.

Dzisiaj doskonałym uzupełnieniem wiedzy przedstawionej w książce są materiały zebrane w dziale: „Zegarki Błonie 1958 – 1969” na portalu Zegarki i Pasja.

W niniejszym opracowaniu chciałbym skupić się na publikacjach prasowych, jakie pojawiały się w gazetach i magazynach w okresie, w którym zegarki były „na taśmie produkcyjnej”.

Jest to bardzo istotne, nie tyle dla potencjalnego ustalenia szczegółów dotyczących produktów i systemu produkcji, ale może pomóc w lepszym zrozumieniu specyfiki ówczesnych czasów, czy umożliwi chronologiczne ułożenie zdarzeń z życia zakładu w Błoniu.

Takie znaczenie może mieć ówczesna prasa, mimo, że będąc licencjonowaną posługiwała się jedynymi słusznymi materiałami prasowymi, a nad treścią publikacji czuwała wszechobecna cenzura.

Dla przedstawienia artykułów o zegarkach z Błonia w zebranej formie, istotnym jest także fakt, że większość z miłośników tych zegarków, dzisiaj jest w stanie potwierdzić istnienie zaledwie kilka najważniejszych publikacji z gazet i magazynów jakie pojawiały się w okresie wytwarzania polskich zegarków w Błoniu.

Brakuje zebrania ich w jednym miejscu i możliwości udostępnienia ich szerszemu ogółowi potencjalnych czytelników.

Zegarki z Błonia w Trybunie Ludu

Takie zadanie ma spełnić niniejsza publikacja, a „pierwszą pomocą” dla jej przygotowania było oczywiście zestawienie „ojca polskich zegarków z Błonia”, które jednak w żaden sposób nie jest obszernym, czy pieczołowicie dokonanym zestawieniem katalogowym. Jest to raczej próba potwierdzenia bardzo emocjonalnego przekazu inżyniera Żelazkiewicza o jego dokonaniach w zakładzie w Błoniu, dla którego wybrał on konkretne opracowania.

Niezależnie od możliwości takiego przesłania, wspomnienia inżyniera Żelazkiewicza mogą posłużyć co najmniej jako wskazówka do poszukiwania kolejnych materiałów źródłowych.

Trzeba zauważyć, że wartość tego typu dokumentów, mimo wymuszającego odpowiedni sposób przekazu, wpływu systemu politycznego i tajemnicy państwowej (szczególnie, że w zakładzie w Błoniu była prowadzona tak zwana „produkcja specjalna”) jest niepodważalna, bo szczególnie wobec braku szerokiej dokumentacji zakładowej, mogą okazać się one najlepiej potwierdzonym źródłem wiedzy.

Taką pierwszą, dość szeroką już teraz, a mamy nadzieję cały czas uzupełnianą jest przedstawiona poniżej lista publikacji. Dla niektórych z nich jest także możliwość pobrania materiału źródłowego.

Lista jest uszeregowana w kolejności chronologicznej, przy czym dla miesięczników bez dnia publikacji, ich wydanie przypisano na koniec miesiąca.
 

Data publikacji Nazwa periodyku Tytuł opracowania Ilustracja i link do pobrania uwagi
1959-09-23 Trybuna Mazowiecka Przepraszam, która godzina? Przepraszam, kóra godzina wskazanie: inż. Kazimierz Żelazkiewicz
1959-10-25 Trybuna Ludu Polski zegarek na taśmie Polski zegarek na tśmie - Trybuna Ludu wskazanie: inż. Kazimierz Żelazkiewicz
1959-10-25 Express Wieczorny     wskazanie: inż. Kazimierz Żelazkiewicz
1959-10-27 Trybuna Ludu Pierwszy polski zegarek z Błonia Pierwszy poski zegarek z Błonia. Trybuna Ludu wskazanie: inż. Kazimierz Żelazkiewicz
1959-10-27 Życie Warszawy     wskazanie: inż. Kazimierz Żelazkiewicz
1959-11-08 Panorama. Śląski Tygodnik Ilustrowany     wskazanie: inż. Kazimierz Żelazkiewicz
1959-12-31 Młody Technik Polski zegarek "Błonie" Polski zegarek "Błonie". Młody technik wskazanie: Władysław Meller
1961-01-02 Express Wieczorny     wskazanie: inż. Kazimierz Żelazkiewicz
1961-07-22 TKraj Rad Moskwa - Błonie Moskwa - Błonie. Kraj Rad wskazanie: któryś z miłośników zegarków z Błonia
1961-10-31 Horyzonty Techniki Zegarek dla każdego Zegarek dla każdego. Horyzonty techniki wskazanie: Władysław Meller
1962-02-16 Trybuna Mazowiecka Błonie na drodze do 300 tysięcy Błonie na drodze do 300 tysięcy. Trybuna Mazowiecka wskazanie: inż. Kazimierz Żelazkiewicz
1964-04-19 Przegląd Techniczny Czas mierzony zegarkiem "Błonie" Czes mierzony zegarkiem "Błonie". Przegląd techniczny skan niepełnego artykułu
wskazanie: inż. Kazimierz Żelazkiewicz
         
         

Publikacje o niepełnej identyfikacji
Data publikacji Nazwa periodyku Tytuł opracowania Ilustracja i link do pobrania uwagi
1959-10-xx ? W polskiej Genewie. Uwaga – zegarek   artykuł Wojciecha Kubickiego
wskazuje inż. Kazimierz Żelazkiewicz
1959 -10-xx Dziennik Ludowy nr 241 Start polskiego zegarka. Czy "Błonie" zyska sławę? Start polskiego zegarka. Czy "Błonie" zyska sławę? wskazanie: Jan Smolarczyk
1959-10-xx Trybuna Robotnicza Polskie "Błonie" dorównują... "Delbanie" Polskie "Błonie" dorównują... "Delbanie" któryś z miłośników zegarków
         
 
By docenić niepodważalną wartość tego typu publikacji można powołać się choćby artykuł z Trybuny Mazowieckiej, z dnia 16.02.1962 roku, zatytułowany: „Błonie na drodze do 300 tysięcy”.
W jego treści znajdziemy następującą informację:

„I dlatego chyba uzasadnione jest pewne rozżalenie błońskiej załogi, że wykonanie tak poważnego zadania – jak wyprodukowanie 1000 pierwszych polskich zegarków i to przed wyznaczonym przez rząd terminem, nie zostało właściwie zauważone”.

Wobec pojawiających się dzisiaj sugestii niektórych miłośników zegarków, co do możliwości wyprodukowania większej liczby zegarków z polskim mechanizmem, wydaje się, że ta właśnie informacja daje odpowiedź jednoznaczną i niepodważalną. Ona zamyka wszelkie tego rodzaju niepoważne dywagacje.

Niezależnie od numerów płyt nośnych dla dziś znanych zegarków z polskim mechanizmem z Błonia, wiemy, że wyprodukowano tylko i aż 1000 sztuk takich zegarków!

Dodatkowo treść tego artykułu pozwała przypuszczać, że do połowy lutego 1962 zakład w Błoniu (i piszący materiał dziennikarz) nie znali jeszcze politycznej decyzji o zaprzestaniu produkcji polskich mechanizmów.

Warto pamiętać, że inżynier Kazimierz Żelazkiewicz został przeniesiony do innego zakładu pismem z dnia 30.03.1962 roku, co wskazywałoby, że decyzja o zaprzestaniu produkcji polskich mechanizmów zapadła właśnie w okresie: luty – marzec 1962 roku.

Datowanie decyzji na początek roku 1962 potwierdza też treść artykułu z Przeglądu Technicznego z roku 1964.

Jak widać na powyższych przykładach, warto zbierać wszystkie informacji o błońskiej produkcji pochodzące z tamtego okresu, bo dzięki nim może udać się znaleźć odpowiedzi na wiele pytań dotyczących błońskiej produkcji.

"Wylistowanie" jak największej liczby publikacji w jednym miejscu, będzie oczywiście bardzo cenne, a jeśli do tego uda się jeszcze udostępnić ich treść zainteresowanym, to wszyscy miłośnicy zegarków z Błonia będą wręcz zachwyceni!

Zgodnie z ustaleniami, opiekę nad tą częścią materiału o zegarkach z Błonia miała sprawować osoba ze Stowarzyszenia Promocji i Rozwoju Zegarmistrzostwa.

Niestety mimo obietnicy i późniejszego przypomnienia, do dziś nie znalazł się nikt chętny z ramienia SPiRZ, kto chciałby prowadzić ten temat.

Dla uzupełnienia listy o podstawowe materiały konieczne byłoby zrobienie kwerendy najważniejszych gazet tamtego okresu, czyli: „Trybuny Ludu”, „Expressu Wieczornego” i „Życia Warszawy”, w okresie od końca 1959 roku, do końca pierwszego kwartału 1962 roku.

Trybuna Ludu. Mistrz zegarmistrzostwa Józef Pawoniak

W tym czasie mogło znaleźć się wiele opracowań na temat zegarków z Błonia, czego dowodem jest choćby przechowywana przez mistrza zegarmistrzostwa, zegarmistrza – Józefa Pawoniaka niedatowana i wielokrotnie kopiowana, kserokopia artykułu, którego elementem jest zdjęcie osoby – tego właśnie zegarmistrza.
 
Do  czasu przyjęcia obowiązków przez chętnego do pracy miłośnika zegarków z Błonia (zachęcamy do zgłaszania się takich osób), ewentualne informacje i skany kolejnych publikacji o zegarkach z Błonia prosimy kierować na e-mail redakcji portalu Zegarki i Pasja.

Część skanów publikacji o zegarkach z Błonia autor opracowania otrzymał od inżyniera Jerzego Bezpałko – byłego pracownika zakładu w Błoniu i autora książki „MERA – BŁONIE 1953 – 2003”

Już po przygotowaniu niniejszego materiału, autor ustalił, że archiwum Zakładów Mechaniczno-Precyzyjnych MERA BŁONIE w Błoniu znajduje się w Archiwum Państwowym m. st. Warszawy, w Oddziale w Grodzisku Mazowieckim.

Władysław Meller

Partnerami cechowej akcji są organizacje:

Klub Miłośników Zegarów i Zegarków, Stowarzyszenie Promocji i Rozwoju Zegarmistrzostwa

Partnerem medialnym: Wydawnictwo Zegarki i Pasja

Partnerem branżowym: Błonie sp. z o.o. producent zegarków „Błonie”

Chęć włączenia się w działania wyraziły także następujące grupy miłośników zegarków:
„Czasoholicy”
„Zegarki radzieckie/Soviet watches”


Radość z Błoni. Partnerzy

Mamy nadzieję powyżej przedstawioną listę uzupełniać także w trakcie trwania akcji: „Radość z Błoni”
Wszystkich chętnych do współpracy i wsparcia akcji - zapraszamy do kontaktu - redakcja (@) zegarkiipasja.pl


Wszystkie informacje o przebiegu i aktywności związanych z akcją są publikowane na portalu Zegarki i Pasja w zakładce: „Zegarki Błonie 1958 – 1969

Władysław Meller
członek Cechu, koordynator akcji „Radość z Błoni” Cechu Złotników, Zegarmistrzów, Optyków, Grawerów i Brązowników miasta stołecznego Warszawy.


Tagi:

Tissot - Premium

REKLAMA

Magazyn ZIP NR 18

MAGAZYN ZIP NR 18 - odbierz egzemplarz!

ZEGARKI I PASJA NA YOUTUBE

Janeba serwis 420

REKLAMA

Epos 420

REKLAMA

MeisterSinger 420

REKLAMA

GRAND SEIKO 420

REKLAMA

Janeba Showroom 420

REKLAMA

Lorus 420

REKLAMA

Wars w kopercie trzyczęściowej. Nie...
Wars w kopercie trzyczęściowej. Nie...
15.05.2021

Podstrony producentów

Zegarki marki Aerowatch
Zegarki marki Alpina
Zegarki marki Atlantic
Zegarki marki Aviator Swiss Made
Zegarki marki Ball
Zegarki marki Bulova
Zegarki marki Błonie
Zegarki marki Certina
Zegarki marki Citizen
Zegarki marki Davosa
Zegarki marki Delbana
Zegarki marki Eberhard
Zegarki marki Epos
Zegarki marki Fortis
Zegarki marki Frederique Constant
Zegarki marki G-SHOCK
Zegarki marki Grand Seiko
Zegarki marki Junghans
Zegarki marki Maurice Lacroix
Zegarki marki MeisterSinger
Zegarki marki Michel Herbelin
Zegarki marki Omega
Zegarki marki Orient
Zegarki marki Orient Star
Zegarki marki Oris
Zegarki marki Perrelet
Zegarki marki Rado
Zegarki marki Roamer
Zegarki marki Schaumburg
Zegarki marki Seiko
Zegarki marki Squale
Zegarki marki Tissot
Zegarki marki Traser
Zegarki marki U-boat
Zegarki marki Victorinox
Zegarki marki Vostok Europe
Zegarki marki Xicorr
Dołącz do naszego newslettera
i bądź zawsze na bieżąco