Technologie Eco-Drive i Radio Controlled marki Citizen – co oferują i jak działają?

Zapraszamy do podróży do Japonii, kraju Kwitnącej Wiśni, ojczyzny sushi, karate i gejsz. Zakątka na ziemi, gdzie przeciętna długość życia jest najwyższa na świecie, a kraj ten należy do grupy państw wysoko rozwiniętych i czołowych potęg gospodarczych świata, między innymi dzięki dynamicznemu rozwojowi przemysłu innowacyjnych technologii. To tu wytwarza się urządzenia optyczne, sprzęt audiowizualny, komputery osobiste, maszyny biurowe, roboty, a także zegarki! Jedną z powszechnie znanych japońskich marek jest Citizen - pionier wielu innowacji łączących świat zegarmistrzostwa i najnowszych technologii.
 
Eco-Drive - światło idealnym źródłem zasilania

Jak podkreśla marka Citizen, technologia Eco-Drive powstała, aby „zaprząc” energię świetlną do ładowania źródła prądu w mechanizmie zegarka.

W 1976 roku został zaprezentowany pierwszy zegarek kwarcowy z analogową prezentacją aktualnego czasu zasilany światłem.



Ponad 40 lat badań i rozwoju tej technologii pozwoliło, aby marka Citizen obecnie była jedną z czołowych firm w produkcji zegarków wykorzystujących do zasilania zegarków energią świetlną. To rozwiązanie z założenia i nazwy (Eco-) ekologiczne wynika z bardzo pragmatycznego podejścia Japończyków, którzy dokładają wszelkich starań, aby ograniczyć do minimum generowanie elektro-śmieci, jakimi są np. zużyte baterie.

Dzięki temu technologia Eco-Drive została wyróżniona przez Japan Environment Association (JEA) za wkład w ochronę środowiska. Już w 1996 roku zegarek z Eco-Drive został nominowany w dziedzinie Eco Mark. Kilka lat później Citizen, jako pierwszy producent zegarków, otrzymał najwyższą nagrodę w konkursie Eco Mark organizowanego przez wskazane powyżej stowarzyszenie JEA.


 
Określenie zegarka mianem zasilanego energią świetlną może sugerować, że aby zegarek pracował musi mieć stały dostęp do naturalnego światła słonecznego. Nic bardziej mylnego. Jedną z najistotniejszych właściwości zegarków Eco-Drive jest wykorzystywanie każdego rodzaju światła dla podtrzymania pracy mechanizmu.

Światło słoneczne jest oczywiście najbardziej wydajnym źródłem światła wykorzystanym do ładowania akumulatora, ale zegarek wykorzystuje każdy rodzaj oświetlenia. Dla zaistnienia procesu ładowania nie ma znaczenia, czy tarcza z elementami światłoczułymi będzie wyeksponowana na promienie słońca czy na światło sztuczne. Rodzaj i intensywność padającego światła wpływa jedynie na szybkość ładowania akumulatora.




 
Obecnie funkcjonujące rozwiązanie marki Citizen w aspekcie technologii Eco-Drive opiera się na działaniu paneli słonecznych (ogniw fotowoltaicznych) odbierających światło i przetwarzających je w energię elektryczną przekazywaną dalej do akumulatora. Są to płaskie płyty w kształcie koła, ukryte pod półprzezroczystym cyferblatem zegarka.

Innym rodzajem jest elastyczna obręcz solarna umieszczana wokół tarczy. To drugie rozwiązanie jest mniej znane z innych rozwiązań technicznych, a jest równie efektywne.

Co ważne, pozwala ono na dużo większą dowolność w kwestii rodzaju wskazań umieszczonych na cyferblacie. Dobór rodzaju paneli słonecznych zależy od ilości funkcji zegarka, co przekłada się na jego zapotrzebowania na energię. Pełne naładowanie akumulatora w większości modeli absorbujących światło w systemie Eco-Drive wystarcza na ponad pół roku pracy zegarka znajdującego się w całkowitej ciemności (osiągi różnią się w zależności od modelu, rekordzista działa nawet 720 dni!). Osiągnięcie takiego okresu czasu jest naprawdę doskonałym wynikiem!

Jednakże dużo ważniejszą własnością jest ta, że gdy będziemy użytkować zegarek w standardowy sposób, to będzie on działał bez przeszkód przez wiele lat (nawet dwie dekady) bez potrzeby otwierania koperty i wymiany akumulatora. Takiego komfortu nie mają użytkownicy tradycyjnych zegarków elektronicznych, w przypadku których mniej więcej co dwa – trzy lata występuje potrzeba wymiany baterii. Z tą ostatnią czynnością wiąże się konieczność otwarcia zegarka, co nigdy nie jest czynnością pożądaną.




 
Zegarki wyposażone w moduł Eco-Drive posiadają również dwie niezwykle istotne własności, o których warto wspomnieć. Pierwszą z nich jest Insufficient Charge Warning, czyli przekaz informacji, że akumulator wkrótce się rozładuje. Jest ona widoczna poprzez dwusekundowe skoki wskazówki sekundowej.

Przydatna jest także druga właściwość - system Power-Save Feature. Jest to praca urządzenia w trybie oszczędzania energii. Jest on aktywowany, gdy zegarek trafi na dłuższy czas w miejsce, gdzie do jego tarczy nie będą docierały promienie światła. W takiej sytuacji, w celu oszczędności energii wskazówki zegarka zatrzymają się. Mechanizm zegarka będzie nadal pracował i mierzył upływ czasu, a wskazówki aktywują się, gdy zegarek ponownie „ujrzy” światło i dostosują swoją pozycję do właściwego czasu odmierzanego w tle w czasie “uśpienia”.
 
Radio Controlled - gwarant precyzyjnego wskazania czasu

Wśród flagowych technologii marki Citizen znajdziemy także system Radio Controlled, który odpowiada za korekty wskazań czasu dokonywanych dzięki odbiorowi sygnału radiowego przez zegarek. Sygnał nadawany jest z wież radiowych i przekazuje sygnał z wzorcem czasu. Pierwszy model zegarka Citizen z takim rozwiązaniem ukazał się 25 lat temu, a firma z Kraju Kwitnącej Wiśni była jednym z prekursorów takiego rozwiązania.





Odbiór sygnału z wzorcem czasu zegara atomowego pozwala zegarkom Citizen pracować z niezwykłą precyzją, której margines błędu wynosi 1 sekundę na 100 tysięcy lat. Sygnał przekazywany drogą radiową niesie informację o dokładnym czasie, wraz z datą i dniem tygodnia. Wspomniany „wzór czasu” jest wysyłany przez nadajniki radiowe za pomocą fal o odpowiedniej częstotliwości, a w godzinach nocnych szum radiowy jest mniejszy niż w ciągu dnia (zakłócenia generowane przez wszechotaczającą nas elektronikę), więc sygnał silniejszy i bez przeszkód dociera do anteny w zegarku.

Na całym świecie zlokalizowanych jest pięć nadajników radiowych, których sygnały odbierają zegarki Citizen. Znajdują się one w Niemczech, USA, dwa w Japonii oraz w Chinach. Oczywiście odbiór sygnału jest zależny przede wszystkim od warunków geograficznych i warunków zabudowy.



Z drugiej strony, ze względu na to, że każdy z nadajników ma ograniczony promień zasięgu dotarcia sygnału, jego odbiór nie jest możliwy w każdym miejscu na ziemi. Nie odbierając radiowego sygnału korygującego, zegarki sterowane radiem działają wówczas jak bardzo dobrej jakości tradycyjne zegarki kwarcowe.

Po powrocie do obszaru gdzie sygnał jest odbierany - synchronizują się na nowo.


 
Dwa omówione wyżej rozwiązania technologiczne: Eco-Drive i Radio Controlled są swoistym dziedzictwem i znakiem rozpoznawczym marki Citizen. Mają swoje własne logo i de facto są opatentowanymi technologiami wykorzystywanymi tylko w zegarkach tego producenta. Eco-Drive jest technologią bazową, występująca w ok 90% zegarków z oferty marki, natomiast Radio Controlled to dodatkowa funkcja, która dodawana jest do dużej grupy kolekcji, które już są wyposażone w Eco-Drive.
 
Rozwiązania oferowane przez Citizen są niezwykle zaawansowane technicznie i sprawiają, że kupując zegarek możemy się cieszyć z jego użytkowania przez wiele lat bez obaw o przyszłość. Japońska marka Citizen już od 100 lat rozwijając technologie przyszłości udowadnia, że produkuje zegarki przyszłości.

Artykuł ukazał się w drukowanym kwartalniku – Magazyn Zegarki i Pasja NR 9

Wszelkie nowości, recenzje zegarków oraz informacje dotyczące marki Citizen dostępne są zawsze na indywidualnej podstronie marki tu – CITIZEN

Jakub Wojdat