• Zegarki marki Perrelet
  • Zegarki marki Epos
  • Zegarki marki Alpina
  • Zegarki marki Omega
  • Zegarki marki Aviator Swiss Made
  • Zegarki marki Longines
  • Zegarki marki Roamer
  • Zegarki marki Seiko
  • Zegarki marki Armin Strom
  • Zegarki marki Vostok Europe
  • Zegarki marki Citizen
  • Zegarki marki Glycine
  • Zegarki marki Carl F. Bucherer
  • Zegarki marki Eterna
  • Zegarki marki Orient
  • Zegarki marki Tissot
  • Zegarki marki Grand Seiko
  • Zegarki marki Tag Hauer
  • Zegarki marki Montblanc
  • Zegarki marki Maurice Lacroix
  • Zegarki marki Davosa
  • Zegarki marki Frederique Constant
  • Zegarki marki G-SHOCK
  • Zegarki marki Rado
  • Zegarki marki Xicorr
  • Zegarki marki MeisterSinger
  • Zegarki marki Oris
  • Zegarki marki Bulova
  • Zegarki marki Emile Chouriet
  • Zegarki marki Czapek Geneve
  • Zegarki marki Steinhart
  • Zegarki marki Doxa
  • Zegarki marki Victorinox
  • Zegarki marki Certina
  • Zegarki marki Atlantic
  • Zegarki marki Traser
  • Zegarki marki Aerowatch
  • Zegarki marki Ball

Raport z naprawy zegara wieżowego na budynku Gołębnika


Powrót do kategorii

O historii powstania i opiekunach zegara zlokalizowanego na ścianie mokotowskiego Gołębnika, przy ulicy Puławskiej 59, przy wejściu do parku Morskie Oko na portalu Zegarki i Pasja pojawił się jeszcze we wrześniu 2017 roku specjalny, obszerniejszy artykuł tutaj: Codziennie w rytm Marszu Mokotowa. Zegar na Gołębniku.

Mechanizm zegara na Gołębniku

Od swoich początków w Gołębniku, czyli od roku 1974 państwo Bożena i Janusz Siudymowie opiekują się zegarem zainstalowanym tam w roku 1969. Jego obecność w tym miejscu, to zasługa Cechu Złotników, Zegarmistrzów, Optyków, Grawerów i Brązowników m. st. Warszawy, który ufundował tenże zegar na pamiątkę: „25 rocznicy wyzwolenia Warszawy”.

Dzięki zegarmistrzom i ku uciesze okolicznych mieszkańców mechanizm działał nienagannie, a codzienną konserwację i ulepszenia przeprowadzał pan Janusz. W ostatnim czasie były także poważniejsze ingerencje w zegar. Kilka lat temu niezbędne było przykładowo wykonanie nowego koła wychwytowego, bo to pierwotne uległo kompletnemu zużyciu.

Zawodził także silnik elektryczny podciągający obciążnik, a konkretnie pas napędowy. Tu jednak udało się „na szybko” coś zaradzić.

Mechanizm zegara na Gołębniku

Zegar uszkodzony

W połowie 2018 roku zegar zaczął jednak szwankować poważniej.

Przekładnia chodu w tego typu zegarach jest w sumie konstrukcją dość prostą, a przede wszystkim wydawałoby się łatwą do obserwacji. Jednak zegar potrafił się zatrzymać, a przy sprawdzeniu okazywało się, że na kole wychwytowym nie było momentu napędowego. Z tego powodu  wahadło nie dostawało impulsu i zegar się zatrzymywał.

Po zdjęciu kotwicy i krótkim puszczeniu w ruch przekładni moment napędowy się pojawiał, a po powrotnym założeniu kotwicy znowu przez kilka dni zegar pracował poprawnie. Potem niestety… ni stąd ni z owąd znowu się zatrzymywał.
 
Wahadło znowu nie dostawało impulsu.
 
Wykonawców zegara nie ma już na tym świecie, nie ma żadnej dokumentacji technicznej  wykonania zegara. Trudno dokonać pewnej, teoretycznej analizy, co może być przyczyną zatrzymywania się zegara.

Analiza – poszukiwanie błędu

Wydawało się, że błąd może powodować przekładnia różnicowa – zupełnie niewidoczny zespół zamknięty w bębnie na którym nawija się lina obciążnika.

Ślimak napędowy zegara

Ten element z jednej strony posiada przekładnię ślimakową. Jej ślimacznica (koło ślimakowe) jest zamontowana na osi wejściowej przekładni różnicowej, a ślimak napędzany jest silnikiem elektrycznym.

Gdy obciążnik zbliża się do swojego maksymalnego dolnego położenia, a linka do pełnego rozwinięcia załącza się silnik. Poprzez pas transmisyjny i koło napędowe obracany jest  ślimak. Dalej następuje obrót ślimacznicy i jarzma, którym jest bęben z nawijającą się na nim linką stalową obciążnika. Nawijanie linki powoduje podnoszenie się obciążnika.

Mechanizm zegara na Gołębniku

Silnik działa aż do chwili, gdy obciążnik jest w krańcowym położeniu górnym, a linka jest prawie w pełni nawinięta.

Tak samo jak start, tak i  zatrzymanie silnika odbywa się automatycznie. Przekładnia ślimakowa jest samohamująca, więc nie potrzeba tutaj instalacji żadnej zapadki by po zatrzymaniu silnika nie doszło do odwijania się liny.

Podniesiony obciążnik wywołuje moment obrotowy na  bębnie napędowym, który dzięki drugiemu kołu przekładni różnicowej przenosi moment na pierwsze koło przekładni chodu.

Mechanizm zegara na Gołębniku

Dalej dla zegarmistrza sytuacja wydaje się być dość prosta – mamy tradycyjne koła i tak zwane latarkowe zębniki przekładni chodu.

Tutaj nie ma błędu, więc coś niedobrego musi się dziać w przekładni różnicowej!

Najgorsze, że dla tej znajdującej się wewnątrz bębna przekładni niczego nie widać.

Trzeba wszystko rozebrać i znaleźć błąd. Ten mechanizm jest wzięty z któregoś z samochodów. Może samochodowi mechanicy będą coś wiedzieć?

Niestety niczego nie udało się ustalić!

Nawet nie wiadomo, z którego samochodu części zostały zaszczycone użyciem do zegarowego mechanizmu.

Demontaż zegara i przekładni różnicowej

Trzeba przystąpić do demontażu zegara i rozebrania przekładni różnicowej!

Bęben z przekładnią różnicową zegara

Demontaż zegara jest doskonale znany panu Januszowi, więc przebiegał zgodnie z jego sugestiami. Jednak z bębnem z przekładnią różnicową w środku trzeba się udać do samochodowych mechaników.

Wizyta w zaprzyjaźnionych warsztatach samochodowych – to kolejny krok na drodze naprawy zegara.

Udało się zdjąć bęben i otworzyć jedną stronę przekładni różnicowej. Jej stan jest bardzo dobry i… dalej nie widać błędu.

Mechanizm róznicowy zegara

Konsultacje z opiekunem zegara i wspólna decyzja.

Do błędu pewnie musi dochodzić na schowanym jeszcze wewnątrz przekładni zazębieniu.
Rozbierać, czy nie?

Rozbierać!

Mechanizm różnicowy zegara

Powtórna wizyta w warsztacie – rozkładamy przekładnię różnicową na czynniki pierwsze!  Elementy przekładni są klinowane i do tego jeszcze przed wysunięciem zabezpieczone jakąś farbą.

Trzeba porządnie podgrzać by ją usunąć!

Warsztat samochodowy, pan Robert Żiółkowski

Pomoc pana Roberta… bezcenna!

W efekcie udaje się przekładnię rozebrać na pojedyncze elementy.

Niestety, a może na szczęście nie ma żadnego błędu. Nawet nie widać śladów zużycia. To potwierdzenie, że pan Janusz doskonale o zegar dbał!

Mechanizm różnicowy w proszku

Ustalenie błędu

Dlaczego zegar się zatrzymywał?
Jeszcze raz przegląd elementów przekładni różnicowej. Nic!

Pierwsze koło przekładni chodu. Nic!
Płyta mocująca przekładnię różnicową do płyty nośnej mechanizmu???

płyta mocująca mechanizm rożnicowy

Dlaczego są kołowe na niej ślady?

Płyta mocująca mechanizm różnicowy

Dlaczego słupki dystansowe mają metaliczny połysk tuż przy mocowaniu w płycie?

To jest błąd zegara!
W trakcie pracy zegara koło przekładni chodu przesunęło się blisko płyty i zaczęło dotykać słupków dystansowych i hamować przekładnię chodu!

Koło jest mocowane na wielowypuście, ale nie ma blokady położenia wzdłużnego na osi, więc to niestety jest możliwe.

Naprawa zegara

Słupki dystansowe

Słupki dystansowe są tak grube, że utrzymałyby wielokrotnie większy element niż bęben napędowy, a z drugiej strony nie zapewniają one odpowiednio dużo miejsca dla pierwszego koła przekładni chodu.

Trzeba słupki przypiłować i będzie OK!
Tak robimy.

Składamy zegar

Niestety tym razem koło znalazło się zbyt blisko drugiej strony – płyty nośnej.
Jeszcze raz poprawa ułożenia koła.

Po tej ostatniej poprawce „zegarowi ma się na chodzenie” – to widać!
 


Tak rzeczywiście jest.
Od początku marca przez kolejne dni poprawnego działania zegar potwierdza brak błędu.

Naprawcze dodatki


Pozostaje jeszcze poprawa naciągu – pasa napędowego od silnika, ale to już dodatkowa sprawa. Pas do napędu można na szczęście zamówić u profesjonalisty – w firmie Enitra!

Wykonany na zamówienie pas napędowy ślizga się na osi silnika i potrafi się z niej zsunąć. Z tego powodu warto zaprojektować i zamówić specjalną rolkę stalową.

Udało się ją wykonać u wybitnego rzemieślnika  - narzędziowca w podwarszawskiej Nowej Iwicznej.

Zegar na Gołębniku Tuleja napędowa

Potem założenie ograniczników naciągu liny i zegar będzie jak przed remontem.

Pan Janusz zastanawia się jeszcze nad instalacją „miski olejowej” koła wychwytowego, by palety kotwicy poprzez koło wychwytowe były cały czas naoliwione. To przedłużyłoby żywotność koła wychwytowego, bo „teraz zegar trzeba przygotować na więcej niż 50 lat pracy” – mówi pan Janusz.

Tym razem zdjęcia pamiątkowego nie zrobiliśmy i to nie tylko dlatego, że nasze stroje były "bardzo robocze".
Nie było czasu! Tutaj publikujemy to z 2017 roku

Bożena i Janusz Siudymowie, Władysław Meller

Wsparcie przy naprawie zegara i tekst relacji: Władysław Meller

Tissot - Premium

REKLAMA

Magazyn ZIP NR 11

MAGAZYN ZIP NR 11 - odbierz egzemplarz!

ZEGARKI I PASJA NA YOUTUBE

Aerowatch 420

REKLAMA

SEIKO 420

REKLAMA

Oris 420

REKLAMA

MeisterSinger 420

REKLAMA

Epos 420

REKLAMA

Doxa 420

REKLAMA

Glycine 420

REKLAMA

Koperty, paski i bransolety zegarkó...
Koperty, paski i bransolety zegarkó...
17.01.2019
Zegarki i polski tenis. Raport 2019
Zegarki i polski tenis. Raport 2019
27.04.2019

Podstrony producentów

Zegarki marki Aerowatch
Zegarki marki Alpina
Zegarki marki Armin Strom
Zegarki marki Atlantic
Zegarki marki Audemars Piguet
Zegarki marki Aviator Swiss Made
Zegarki marki Ball
Zegarki marki Bulova
Zegarki marki Carl F. Bucherer
Zegarki marki Certina
Zegarki marki Chopard
Zegarki marki Citizen
Zegarki marki Czapek Geneve
Zegarki marki Davosa
Zegarki marki Doxa
Zegarki marki Emile Chouriet
Zegarki marki Epos
Zegarki marki Eterna
Zegarki marki Frederique Constant
Zegarki marki G-SHOCK
Zegarki marki Glycine
Zegarki marki Grand Seiko
Zegarki marki Junghans
Zegarki marki Longines
Zegarki marki Maurice Lacroix
Zegarki marki MeisterSinger
Zegarki marki Montblanc
Zegarki marki Omega
Zegarki marki Orient
Zegarki marki Oris
Zegarki marki Perrelet
Zegarki marki Polpora
Zegarki marki Rado
Zegarki marki Roamer
Zegarki marki Schaumburg
Zegarki marki Seiko
Zegarki marki Steinhart
Zegarki marki Tag Hauer
Zegarki marki Tissot
Zegarki marki Traser
Zegarki marki Ulysse Nardin
Zegarki marki Victorinox
Zegarki marki Vostok Europe
Zegarki marki Xicorr
Dołącz do naszego newslettera
i bądź zawsze na bieżąco