Zegary Comtoise. Zegar dla Cechu

POWRÓT 21.12.2015 Zegarkowy świat
Zegary Comtoise. Zegar dla Cechu

Jednymi z najbardziej masowo i najdłużej wytwarzanymi zegarami, były wyroby, o których nasi polscy fachowcy czasami mówią „francuski Szwarcwald”. Mimo wielkiej liczby wyprodukowanych egzemplarzy, ten rodzaj zegara wcale nie jest popularny w Polsce, a do ostatnich czasów był wręcz rzadko spotykany, w odróżnieniu od wspomnianych powyżej, także masowo produkowanych zegarów ze Szwarcwaldu. W porównaniu do swego niemieckiego odpowiednika (w aspekcie masowej produkcji) zegary Comtoise były wykonywane z metalu, co znacząco podnosiło ich jakość i trwałość. Żartobliwie można wręcz powiedzieć, że Niemcy przeznaczali metal na broń, a Francuzi na zegary.


Kolebką zegarów Comtoise jest rejon Franche-Comté – część Burgundii – obszar graniczący z dzisiejszą Szwajcarią, leżący na zachód od szwajcarskich gór Jury. Teren ten jest znany jako skupisko całego francuskiego zegarmistrzostwa, a zegary typu Comtoise tam i w innych prowincjonalnych rejonach wytwarzane były od końca XVII wieku, aż do pierwszej wojny światowej.

Rejon Comtoise Francja




Ponieważ nie istniało jedno miejsce produkcji, a poszczególne egzemplarze były wytwarzane przez liczne grupy ludzi – rodziny lub całe wioski i miejscowości, to dotychczas nie ma jednoznacznej chronologii opisującej zmiany konstrukcyjne wprowadzane w mechanizmach i stylistyce ich elementów zewnętrznych. W niektórych regionach dla wielu wyrobów stosowano rozwiązania, które w innych regionach zostały już w zapomniane.


Charakterystycznymi elementami zegarów Comtoise są: skrzynkowa obudowa metalowa (zamknięta dla zegarów pozbawionych szaf drewnianych), układ elementów mechanizmu, bicie grzebieniowe (z prostoliniowym grzebieniem – w odróżnieniu od popularnych, obecnie stosowanych w Polsce rozwiązań), z dzwonem usytuowanym powyżej obudowy, powtarzanie bicia po około 3 minutach od pełnej godziny, ozdobne, długie, metalowe wahadło (repusowane lub typu lira).

Zegary Comtoise




Wiek tych zegarów zwykle określa się opierając ocenę między innymi na rodzaju wychwytu, sposobie zawieszenia i formie samego wahadła, oraz konstrukcji mechanizmu bicia (sprężyna lub obciążniki). Należy przy tym zachować szczególną ostrożność, bo jak przekazują znawcy tych zegarów, dla ich datowania obowiązuje jedna najważniejsza reguła: „nie ma całkowicie pewnych reguł”.
Zegary były wykonywane bez specjalnej obudowy – zawieszane na ścianie (mechanizm z ozdobną tarczą i wahadłem) lub w dekorowanych drewnianych szafach, dla których mechanizm tradycyjne był umieszczany wewnątrz szafy.



Powyższy tekst, konsultowany ze znawcami zegarów skupionymi w dziale Zegary, forum dyskusyjnego Klubu Miłośników Zegarów i Zegarków został przygotowany na okoliczność przekazania zegara Comtoise Muzeum Rzemiosł Artystycznych i Precyzyjnych przy Cechu Złotników, Zegarmistrzów, Optyków, Grawerów i Brązowników miasta stołecznego Warszawy, przez Profesora Zdzisława Mrugalskiego w grudniu 2015 roku.

Władysław Meller






W czasie uroczystego spotkania Cechu, organizowanego dla swoich członków i gości, w dniu świętego patrona zawodów skupionych w tej konfanterii, Profesor Mrugalski odczytał stosowny „Dokument przekazania zegara”, i wręczył go Starszemu Cechu – Markowi Drzażdżyńskiemu.
Treść tegoż dokumentu brzmi następująco:


Niniejszym przekazuję Muzeum Cechu Złotników, Zegarmistrzów, Optyków, Grawerów i Brązowników m. st. Warszawy zegar Comtoise, wraz ze specjalnie wykonanym dla niego stelażem.
Mam nadzieję, że ten popularny w świecie i rzadko spotykany do tej pory w Polsce zegar, będzie ważnym w aspekcie historycznym i dydaktycznym eksponatem w zbiorach Muzeum.

Zegar Comtoise dla Muzeum Cechowego






Przekazywany zegar Comtoise posiada oryginalny, w pełni sprawny mechanizm, którego powstanie ze względu na rodzaj wychwytu, miejsce zawieszenia i sposób mocowania wahadła (na sprężynce) sugerują, ze jest on nie starszy niż z połowy XIX wieku. Podobny wiek ma prawdopodobnie dokompletowane do mechanizmu wahadło – w zegarach Comtoise tego rodzaju wzór pojawił się w latach 70. XIX wieku. Oryginalne, ale dopasowane są także wskazówki. Obciążniki są dorobione współcześnie wedle stylistyki tych używanych w zegarach Comtoise.

Zegar Comtoise dla Muzeum Cechowego




Mechanizm zegara zachował się w stosunkowo dobrym stanie technicznym (małe zużycie elementów), ale bez oryginalnej tarczy, wskazówek, wahadła i obciążników. By przywrócić jego funkcjonalność - poprawne jego działanie, został do niego dorobiony specjalny stelaż. Dorobiono obciążniki. Dla celów dydaktycznych, oraz dla możliwości oglądanie pracy zegara, tarcza została wykonana z przeźroczystej płyty plexi, z naniesionymi znacznikami godzin.


Zdzisław Mrugalski
Warszawa, Dzień patrona Cechu – Świętego Eligiusza, 2015 roku









Tagi:

Magazyn ZIP NR 7

MAGAZYN ZIP NR 7 - odbierz egzemplarz!

ZEGARKI I PASJA NA YOUTUBE

REKLAMA

ZNAJDŹ NAS NA FACEBOOKU

Junghans

REKLAMA

Doxa

REKLAMA

Partner Czasocholicy

PARTNER

Seiko2

REKLAMA

Kalendarium ewolucji mechanizmów

Kalendarium ewolucji mechanizmów

Glycine

REKLAMA

Oris

REKLAMA

Aerowatch

REKLAMA

Epos

REKLAMA

Instagram

Zegarki i pasja na Instagramie

Błonie WX302. Mechanizm
Błonie WX302. Mechanizm
16.12.2015
Tajniki wychwytu Co-Axial
Tajniki wychwytu Co-Axial
22.12.2015

Podstrony producentów

Zegarki Roamer
Zegarki marki Aerowatch
Zegarki marki Alpina
Zegarki marki Atlantic
Zegarki marki Audemars Piguet
Zegarki marki Aviator Swiss Made
Zegarki marki Bulova
Zegarki marki Carl F. Bucherer
Zegarki marki Certina
Zegarki marki Chopard
Zegarki marki Citizen
Zegarki marki Czapek Geneve
Zegarki marki Davosa
Zegarki marki Doxa
Zegarki marki Emile Chouriet
Zegarki marki Epos
Zegarki marki Eterna
Zegarki marki Frederique Constant
Zegarki marki Glycine
Zegarki marki Grand Seiko
Zegarki marki Junghans
Zegarki marki Longines
Zegarki marki Maurice Lacroix
Zegarki marki MeisterSinger
Zegarki marki Montblanc
Zegarki marki Omega
Zegarki marki Orient
Zegarki marki Oris
Zegarki marki Polpora
Zegarki marki Rado
Zegarki marki Schaumburg
Zegarki marki Seiko
Zegarki marki Steinhart
Zegarki marki Tag Hauer
Zegarki marki Tissot
Zegarki marki Ulysse Nardin
Zegarki marki Victorinox
Zegarki marki Vostok Europe
Zegarki marki Xicorr
Dołącz do naszego newslettera
i bądź zawsze na bieżąco