Spójrzcie na zdjęcia poniżej. Co jest – mówiąc kolokwialnie - „nie tak” z tym zegarkiem? Zgadza się. Chodzi o sposób pisania rzymskiej czwórki. Rzeczywiście większość firm zegarkowych przedstawia ten indeks jako "IIII", zamiast znanej nam wersji "IV". Mój Tissot ze zdjęcia wcale nie jest wyjątkiem.
Chcecie wiedzieć dlaczego tak jest?
Zapraszam do lektury!
Krótka lekcja historii
Można znaleźć kilka teorii na temat powodów sposobu pisania tejże cyfry. Najczęstsze wyjaśnienie jest takie, że tak pierwotnie Rzymianie zapisywali cyfrę cztery. Podobnie dziewiątkę – jako „VIIII”.
Cyfry rzymskie powstały w starożytnym Rzymie około 1000 roku p.n.e. i pozostały zwyczajowym sposobem zapisywania liczb w całej Europie aż do późnego średniowiecza. Również w przypadku zegarów, które najczęściej można było wówczas spotkać na wieżach kościelnych. A nie na nadgarstkach, bo tam zegarki trafiły znacznie później (ale to już temat na osobny artykuł).


Dodatkowo, musimy pamiętać, że w średniowieczu tylko nieliczni potrafili czytać i pisać. Cyfrę IIII intuicyjnie łatwiej było rozpoznać jako cztery niż IV. Jednocześnie łatwiej było o pomyłkę (np. IIII z III).
I pewnie dlatego ostatecznie używano IIII i IV naprzemiennie, aż w końcu IV wyparła IIII.
A kto w szkole lubił matematykę?
Ale dlaczego w takim razie w zegarmistrzostwie dalej używana jest IIII?
Chodzi o symetrię i wizualną równowagę. Musimy pamiętać, że tworzenie zegarków to rzemiosło, ale i pewnego rodzaju sztuka, gdzie detale mają duże znaczenie.
Większość tarcz zegarków opiera się na połączeniu notacji addytywnej i odejmującej (gdzie 4 to IIII, a 9 to IX). Tym samym na tarczy widnieją następujące cyfry: I, II, III, IIII, V, VI, VII, VIII, IX, X, XI, XII.
Dzięki tej kombinacji otrzymujemy trzy identyczne pod względem liczby cyfr obszary na tarczy, a każdy z nim zawiera ten sam ich rodzaj (symetria radialna).
I, II, III, IIII
V,VI,VII,VIII
IX,X,XI,XII


Dodatkowo, w ten sposób cyfra IIII jest łatwiejsza do odczytania niż cyfra IV, gdy jest odwrócona do góry nogami. W zegarkach jest to częste, bo cyfry są ułożone promieniście względem środka tarczy.
A o ewentualnej pomyłce pomiędzy III i IIII raczej nie ma mowy, bo przecież każdy użytkownik wie, w którym miejscu znajdują się jakie indeksy / cyfry na tarczy.
Interesujące?
Dla mnie tak!
Bo – jak widzicie – dzięki zegarkom można „liznąć” trochę historii, matematyki i designu zarazem.
Więcej ciekawych informacji ze świata zegarków tu: zegarkowe ciekawostki.
12:45 14.09.2024Ciekawostki
Dlaczego w wielu zegarkach indeks IV prezentowany jest jako IIII?
REKLAMA
Zegarki i Pasja
25 tys. obserwujących
Historia marki Glycine
Twórcą założonej w roku 1914 marki La Glycine – bo taką nazwą do roku 1928 posługiwała się doskonale dziś rozpoznawalna marka Glycine, był Eugène Meylan, który swoje zega ...
Tissot w krzemowym zachwycie. Powermatic 80
Na ostatnich targach Baselworld w Bazylei, Tissot pokazał ulotkę i poinformował przybyłych na spotkania kontrahentów o udoskonalonym mechanizmie z linii Powermatic 80, kt ...
Atmos Régulateur Calibre 582. Dzieło sztuki zegarmistrzowskiej w dwóch interpretacjach
Zegarmistrz zegarmistrzów, jak przyjęło się nazywać markę Jaeger-LeCoultre, zaprezentował niedawno dwie nowe artystyczne interpretacje zegara Atmos Régulateur Calibre 582 ...
Swiss Military Field Chronograph Watch. Zegarek EDC w militarnym stylu
Szwajcarski producent specjalizujący się w zegarkach typu „field watch” zaprezentował zegarek z funkcją stopera, który dostępny jest w kilku wariantach. Zegarki terenowe, ...
Duży wzrost sprzedaży zegarków w W.Kruk w pierwszym półroczu 2026 roku
Jednym z największych sprzedawców luksusowych zegarków Polsce jest W.Kruk, który należy do grupy VRG. Poznaliśmy właśnie wyniki finansowe VRG za drugi kwartał 2026 r. i p ...
Recenzja: Edifice EFK-100 Automatic. Pierwszy zegarek mechaniczny marki Casio!
„Piekło zamarzło, firma Casio zaproponowała zegarek… mechaniczny! Nie ukrywam, że nieraz zdarzało mi się pomyśleć, iż byłoby to idealne uzupełnienie jej oferty, ale z dru ...
Wideo recenzja: Ball Engineer III Marvelight Chronometer. Stal 904L i tarcza z meteorytu Gibeon!
Zapraszamy do obejrzenia video recenzji zegarka Engineer III Marvelight Chronometer marki Ball. Nasz redakcyjny kolega Marcin prezentował ten model niedawno w formie klas ...
Która marka stworzyła najwięcej modeli zegarków? Sprawdzamy!
W zegarmistrzostwie rzadko kiedy liczy się ilość, użytkownicy i użytkowniczki szukają jakości i unikalnego designu, a pasjonaci poszukują zegarmistrzowskich komplikacji i ...
Czerwień przyciągająca wzrok. Zestawienie zegarków z kolorem czerwonym w roli głównej!
Pod koniec września 2026 roku zaprezentowaliśmy zestawienie wybranych zegarków, w których głównym motywem był kolor turkusowy. Niezależnie od tego, czy pojawiał się on je ...
Nomos Metro Date Power Reserve Ice Blue. Niemiecka precyzja w odcieniu lodowego błękitu
Rozmawiając z różnymi osobami o zegarkach, bardzo często spotykam się z dwoma podejściami. Jedni uważają, że czasomierze, a już zwłaszcza te, które pochodzą z tak zwanej ...
Alpina Startimer Pilot Solarmetre Galaga. Wrzuć monetę, zatrzymaj czas!
Dwudziestozłotowa moneta jest ciepła od ściskania w dłoni podczas stania w kolejce. Niespełna dziesięcioletni ja stoję na palcach przed automatem w salonie gier. W powiet ...
Tissot Supersport NBA 2026 Chronograph. Let’s play – zagrajmy!
Let’s play! – zagrajmy! Właściwie tymi słowami można rozpocząć prezentację nowego modelu zegarka marki Tissot o nazwie Supersport NBA 2026 Chronograph. To kolejna odsłona ...









greenlogic.eu