Napęd po amerykańsku. Sprężyna w bębnie

POWRÓT 04.01.2016 Zegarkowy świat
Napęd po amerykańsku. Sprężyna w bębnie

Zbierając materiały do kolejnego z punktów „Kalendarium ewolucji mechanizmów” naszego portalu o nietypowym rozwiązaniu łożyskowania bębna napędowego – systemie Spherodrive Eterny, pogłębiłem uzyskany już dawno temu przekaz, o odmiennej konstrukcji tegoż elementu w rozwiązaniach amerykańskich w stosunku do europejskich. Wstępną informację na ten temat przekazał mi oczywiście nasz amerykański zegarmistrz Wit Jarochowski*, a pogłębiła, także amerykańska marka – RGM, stosująca w swoich dzisiejszych rozwiązaniach klasyczną spuściznę firm: Illinois Watch Company i Hamilton, obejmującą konstrukcję bębna napędowego.
 

Jeszcze na wykładzie Wita, prowadzonym w zakresie Klubowych Warsztatów zegarmistrzowskich, ten doświadczony w wyrobach amerykańskich zegarmistrz, w formie ciekawostki powiadamiał o odmiennym łożyskowaniu bębna sprężyny stosowanym w zegarkach tam powstających. Wtedy tę informację tylko przyjąłem, bo trudno było w nawale pracy temat ten pogłębiać.

American motor barrel - napęd zegarka, Wit Jarochowski

Teraz, przy przygotowywaniu kolejnych wpisów do działu - „Kalendarium ewolucji mechanizmów”, a w szczególności przy opisie rozwiązania Spherodrive wynalezionym przez markę Eterna, do detali koncepcji amerykańskiej trzeba było wrócić. Jak się okazało - warto, bo rzeczywiście jest to zupełnie odmienne podejście do tematu i bardzo ważne spojrzenie na zagadnienie minimalizacji oporów tarcia w zespole bębna napędowego.

American motor barrel - napęd zegarka RGM
 

Bęben napędowy jest bardzo istotnym elementem zegarka w aspekcie stałości podawanego przez niego momentu napędowego, oraz zapasu energii jakim dla tej czynności dysponuje. Każdy z zainteresowanych zegarkami spotkał się na pewno ze swego rodzaju „pogonią” producentów do wydłużenia rezerwy chodu mechanizmów, a bardziej wtajemniczeni znają także konstrukcje pozwalające na stabilizację momentu napędowego (krzyż maltański, bęben wyrównawczy), czy słyszeli o wydawałoby się „tajemnych” sposobach smarowania sprężyny w bębnie, stosowanych przez niektórych producentów. Tak więc dla uzyskania większej stałości momentu napędowego, jak i wydłużenia rezerwy chodu wykorzystuje się specjalne rozwiązania, a my w rozważaniach na ten temat zwykle zapominamy o tym szeroko stosowanym „za wodą”, a opisanym poniżej rozwiązaniu.

American motor barrel - napęd zegarka
 

Przechodząc już do meritum, trzeba zauważyć, że najważniejszą cechą tejże konstrukcji jest łożyskowanie bębna za pomocą panewek mineralnych – kamieni rubinowych, co jest doskonałym sposobem zminimalizowania oporów tarcia. W tym rozwiązaniu wałek napędowy do którego mocowany wewnętrzny koniec sprężyny jest wykonany w formie rolki (1). Jest on, w trakcie montażu zegarka, za pomocą łączenia gwintowego (np. 3 wkręty w rozwiązaniu firmy RGM) sztywno połączony z kołem płaskim (2), a cały ten zespół poprzez specjalny element (3) jest łożyskowany w górnej płycie mechanizmu (4).
Dekiel bębna napędowego (5) (bez wieńca zębatego) jest, znowu poprzez łączenie gwintowe na sztywno związany z osią bębna (6), łożyskowaną w panewkach mineralnych – kamieniach rubinowych. Dolny kamień znajduje się w płycie głównej (nie jest widoczny na obrazku), a górny (7) usadowiony jest w kole płaskim. W trakcie pracy zegarka, rolka z zaczepem wewnętrznym sprężyny nie powinna mieć kontaktu z osią bębna. Dekiel z osią jest na wcisk połączony z korpusem (8), do którego mocowany jest drugi koniec sprężyny i który na swoim obrzeżu posiada wieniec zębaty.

American motor barrel - napęd zegarka
 

W materiale informacyjnym firma RGM przekonywała, że taki sposób mocowania sprężyny był bardzo istotnym dla bezpieczeństwa mechanizmu w przypadku pęknięcia sprężyny. Dziś tego rodzaju uszkodzenie zegarka jest rzadko spotykane (co było także zaznaczone w materiale), ale łożyskowanie w panewkach mineralnych podnosi trwałość mechanizmów, poprawia pracę bębna (stabilizacja momentu napędowego) i jest nawiązaniem do tradycyjnych amerykańskich konstrukcji.

American motor barrel - napęd zegarka
 

Takie rozwiązanie jest rzeczywiście podawane w podręcznikach amerykańskich nauki zegarmistrzostwa, jako „Hamilton type of motor barrel” choćby w podręczniku Bulova School of Watchmaking, z którego strona jest tutaj prezentowana.

American motor barrel - napęd zegarka
 

Na temat jakości i trwałości rozwiązania przedstawionego powyżej Wit wypowiedział się następująco: „Ten system jest tak dobry, że nawet w stuletnich zegarkach jakie miałem okazję serwisować, wszystko działa jak w nowym”.

American motor barrel - napęd zegarka RGM
 

Jeśli chcemy zdemontować ten zespół do czyszczenia i konserwacji mechanizmu, koniecznym jest rozdzielenie poszczególnych części (łączenie gwintowe). W innym przypadku wraz z mostkiem zdejmowane jest koło płaskie z jednej strony i bęben ze sprężyną z drugiej.
 

Władysław Meller
 

P.S.
Jeśli tylko uda się ustalić autora wynalazku i datę jego pokazania (patentu), to oczywiście opracowanie trafi na łamy naszego Kalendarium ewolucji mechanizmów.


*Wit Jarochowski.
Absolwent wydziału Mechaniki Precyzyjnej PW. Zegarmistrz, certyfikowany Instruktor programu zegarmistrzowskiego WOSTEP w Stanowym Uniwersytecie Oklahoma (OSUIT), USA. (Link)

 

Polecamy także:

Recenzja: Invicta Speedway Automatic model 25848
Recenzja: Invicta Speedway Automatic model 25848
Turbina to ostatnio całkiem popularne słowo. Głownie dlatego, że aktualnie oferowane samochody ze względu na dziwne ekotrendy są wyposażone w to urządzenie poprawiające parametry silników, które są coraz to pomniejszane do absurdalnie małych rozmiaró
Recenzja: Carl von Zeyten Germany - Russ Automatic
Recenzja: Carl von Zeyten Germany - Russ Automatic
Firmę Carl von Zeyten niedawno reaktywowano. Pierwotnie została założona przez Carla Von Zeytena w Schwarzwaldzie. Dziś w ofercie marki mamy do wyboru dość dużą paletę modeli. Jest wiele eleganckich i klasycznych zegarków nawiązujących design’em do c
Jak co roku, a jednak inaczej! Turniej Longines Future Tennis Aces 2018
Jak co roku, a jednak inaczej! Turniej Longines Future Tennis Aces 2018
Od wielu już lat zegarkowa firma Longines wspiera młodych adeptów tenisa, organizując zawody dziewcząt i chłopców. Do tej pory odbywały się one naprzemiennie – w jednym roku dziewczęta, w kolejnym chłopcy.  Impreza ta zawsze odbywa się w trakcie trwa
ALPINA Startimer Pilot Chronograph Quartz – nowy model ze stoperem w kolekcji Startimer
ALPINA Startimer Pilot Chronograph Quartz – nowy model ze stoperem w kolekcji Startimer
Firma Alpina, jako producent zegarków, już od początku istnienia swoje zainteresowanie kierowała ku modelom bardziej wytrzymałym niż ówcześnie oferowane przez konkurencję, a w kolejnych latach działalności skupiła się także na czasomierzach sportowyc
Magazyn Zegarki i Pasja NR 4 – już dostępny! Styczeń - Marzec 2018
Magazyn Zegarki i Pasja NR 4 – już dostępny! Styczeń - Marzec 2018
Pobierz Magazyn Zegarki i Pasja NR 4 Pierwszy kwartał 2018 roku, czyli okres na który przypada premiera czwartego numeru Magazynu Zegarki i Pasja, to z jednej strony okazja do podsumowania minionych dwunastu miesięcy, ale też doskonały moment do kreś

Tagi:

Magazyn ZIP NR 5

MAGAZYN ZIP NR 5 - wydanie rocznicowe!

ZEGARKI I PASJA NA YOUTUBE

REKLAMA

ZNAJDŹ NAS NA FACEBOOKU

Oris

REKLAMA

Kalendarium ewolucji mechanizmów

Kalendarium ewolucji mechanizmów

Partner Czasocholicy

PARTNER

Junghans

REKLAMA

Seiko2

REKLAMA

Glycine

REKLAMA

Doxa

REKLAMA

Aerowatch

REKLAMA

Epos

REKLAMA

Instagram

Zegarki i pasja na Instagramie

Epizod 10. Zegarek bazowy. Urządzen...
Epizod 10. Zegarek bazowy. Urządzen...
29.12.2015
Spherodrive - łożyskowanie bębna za...
Spherodrive - łożyskowanie bębna za...
13.01.2016

Podstrony producentów

Brand - Aerowatch
Brand - Alpina
Brand - Atlantic
Brand - Audemars Piguet
Brand - Aviator Swiss Made
Brand - Bulova
Brand - Carl F. Bucherer
Brand - Certina
Brand - Chopard
Brand - Citizen
Brand - Czapek Geneve
Brand - Davosa
Brand - Doxa
Brand - Emile Chouriet
Brand - Epos
Brand - Eterna
Brand - Frederique Constant
Brand - Glycine
Brand - Junghans
Brand - Longines
Brand - Maurice Lacroix
Brand - MeisterSinger
Brand - Montblanc
Brand - Movado
Brand - Omega
Brand - Orient
Brand - Oris
Brand - Polpora
Brand - Rado
Brand - Roamer
Brand - Schaumburg
Brand - Seiko
Brand - Steinhart
Brand - Tag Hauer
Brand - Tissot
Brand - Ulysse Nardin
Brand - Victorinox
Brand - Vostok Europe
Brand - Xicorr
Dołącz do naszego newslettera
i bądź zawsze na bieżąco