Rośnie zatrudnienie w szwajcarskiej branży zegarkowej

W branży zegarkowej w Szwajcarii zatrudnionych jest 60,8 tys. pracowników - to o 3,3 tys. więcej niż rok wcześniej. W najbliższych czterech latach branża planuje przyjąć do pracy blisko 4 tys. osób.

Na dzień 30 września 2022 r. w sektorze zegarkowym w Szwajcarii zatrudnionych było 60 823 osób, czyli 3 332 więcej niż rok wcześniej. To wzrost o 5,8 proc. Takie dane pochodzą z corocznego spisu branży, przeprowadzanego przez Konwencję Pracodawców Branży Zegarkowej (CP).

To poziom zatrudnienia nienotowany od wielu lat. Przypomniano, że w latach 1970-1988 liczba pracowników sektora spadła z 90 tys. do 30 tys. To był okres tzw. kryzysu kwarcowego, kiedy zegarki kwarcowe wypchnęły z rynku zegarki mechaniczne.

Więcej pracowników produkcyjnych i kadry zarządzającej

Od tamtego czasu liczba pracowników sektora podwoiła się, dzięki m.in. eksportowi szwajcarskich zegarków, który w 2022 r. osiągnął jedną z najwyższych wartości w historii.

Aby sprostać dużemu zapotrzebowaniu na zegarki, firmy sektora skoncentrowały się na zwiększeniu liczby pracowników produkcyjnych. Liczba pracowników w segmencie produkcyjnym wzrosła o 9,3 proc., czyli o 3780 pracowników.

Podobnie jak w poprzednich latach, w 2022 r. spadła liczba pracowników administracyjnych - ich liczba zmniejszyła się o 463 osoby, czyli 3,1 proc., natomiast liczba kadry zarządzającej wzrosła nieznacznie o 31 osób, czyli 1,9 proc.

Utrzymuje się wzrost liczby zatrudnionych z wykształceniem wyższym (wzrost o 7,9 proc.) i zawodowym (wzrost 4,7 proc.), dzięki czemu odsetek wykwalifikowanych pracowników jest na poziomie powyżej 70 proc. ogółu pracujących w sektorze zegarkowym.

Liczba praktykantów spadła o 115 osób, czyli 8,1 proc. Spadek ten można wytłumaczyć kryzysem zdrowotnym spowodowanym Covid 19 w okresie ostatnich dwóch lat, który miał negatywny wpływ na liczbę praktyk zawodowych. Zdaniem branży w przyszłości prawdopodobnie ta tendencja się odwróci i liczba praktykantów będzie rosła.

Zbiorowy układ

Do kantonów, gdzie jest najwięcej pracowników branży zegarkowej należą Neuchâtel (16 278 pracowników), Berno (12 865) i Genewa (10 987). Tzw. „Łuk zegarmistrzowski”, na który składają się te trzy kantony oraz kantony Jura, Vaud i Solothurn, skupia większość pracowników w sektorze, ponieważ należy do niego 9 na 10 pracowników szwajcarskiej branży zegarkowej.



Neuchâtel i Jura, które są ważnymi, historycznymi ośrodkami podwykonawczymi, odnotowały najwyższy wzrost, zatrudniając odpowiednio 1215 (wzrost o 8,1 proc.) i 629 (wzrost 9,6 proc.) nowych pracowników.

Zdecydowaną większość szwajcarskiego sektora stanowią firmy objęte układem zbiorowym pracy podpisanym z branżowymi związkami zawodowymi.

Układ zbiorowy pracy obowiązuje w 507 firmach zatrudniających łącznie 51 604 osoby. Odsetek pracowników zatrudnionych w firmach objętych sektorowym układem zbiorowym pracy w 2022 r. wynosił 84,8 proc. Branża zegarków jest jednym z sektorów gospodarki w Szwajcarii o największej liczby pracowników objętych zbiorowym układem pracy.

Potrzeba 4 tys. nowych pracowników

Można spodziewać się, że w kolejnych latach nadal będzie rosła liczba pracowników szwajcarskiej branży zegarkowej. Według stowarzyszenia pracodawców, w ciągu najbliższych czterech lat przeszkolonych lub zatrudnionych musi zostać 4 tys. osób.

Współprezes firmy Chopard, Karl-Friedrich Scheufele, ostrzega przed trudną przyszłością branży zegarków, jeśli firmy nie zwiększą liczby szkoleń i rekrutacji.

- Pewne jest, że około 30 praktykantów, których szkolimy co roku, nie wystarczy na zaspokojenie naszych potrzeb. Musimy podwoić, a nawet potroić tę liczbę - mówił niedawno Karl-Friedrich Scheufele w szwajcarskiej telewizji publicznej RTS.

Konwencja Pracodawców Branży Zegarkowej (CP) szacuje, że do 2026 r. potrzebnych będzie prawie 4 tys. nowych stażystów i pracowników. Częściowo wynika to z przejścia na emerytury starszych pracowników a częściowo z faktu utworzenia 1466 nowych miejsc pracy.



Tworzenie nowych miejsc pracy wynika z dobrej sytuacji sektora, spowodowanej m.in. eksportem zegarków, który - zdaniem przedstawicieli branży - radzi sobie bardzo dobrze. W 2021 r. Federalna Administracja Celna podała, że eksport szwajcarskich zegarków miał rekordową wartość 22,3 miliarda franków szwajcarskich, dla porównania, w 2020 r. eksport był na poziomie 16,9 miliarda franków (tak niski poziom eksportu w tym roku to efekt lockdownów spowodowanych Covid 19). W pierwszych dziewięciu miesiącach 2022 r. eksport szwajcarskich zegarków miał wartość 20,4 mld franków.

Zdaniem Marion Vermot, szefowej szkolenia zawodowego Konwencji Pracodawców Branży Zegarkowej (CP), branża płaci wysoką cenę za brak inwestycji w szkolenia w niektórych specjalistycznych zawodach. Obecnie istnieje duże zapotrzebowanie na specjalistów od polerowania i wykańczania zegarków oraz ekspertów jakości mikrotechnologii.

To oczywiście optymistyczne prognozy.

Ostatnie kilka lat pokazały, że nie można wykluczać zdarzeń, których prawie nikt się nie spodziewał. Nie można więc całkowicie wykluczyć, że i takie zdarzenie wkrótce się pojawią i wpłyną na szwajcarski sektor zegarkowy.

Pozostałe raporty i najnowsze informacje z branży prezentujemy tu: wiadomości z branży zegarkowej.

Jacek Ciepiela