Izochronizm. Impulsy napędowe – uzupełnienie

Izochronizm. Impulsy napędowe – uzupełnienie

W ostatniej części opracowania dotyczącej izochronizmu i wpływu impulsów napędowych na działanie zegarka w zależności od ich wielkości, … zapomniałem, pominąłem bardzo ważny element rozważań.

Izochronizm. Impulsy napędowe - uzupełnienie Original by Porsche Design

Znaczący, nawet decydujący wpływ na wielkość impulsów napędowych przekazywanych do balansu, ma konstrukcja układu wskazań, oraz niektórych dodatkowych elementów czasomierza. Oczywiście istotne są te z nich, które pochłaniają większą część energii generowanej przez moduł napędu. Najprostszym przykładem modułu, którego wpływ jest zilustrowany na poniższych obrazkach jest dodatkowy moduł służący do pomiaru krótkich odcinków czasu– stoper.

Izochronizm. Impulsy napędowe - uzupełnienie

Izochronizm. Impulsy napędowe - uzupełnienie

Dla zegarka z złączonym stoperem mierzone przyrządem wychylenia balansu wynoszą 252⁰, a dobowa chwilowa odchyłka wskazań wynosi 1 s/d, a dla tego samego zegarka z odłączonym/wyłączonym stoperem wychylenia wynoszą 289⁰, a dobowa chwilowa odchyłka wskazań 5 s/d.
Jak widzimy na powyższym przykładzie, załączenie stopera powoduje znaczący spadek amplitudy, a stoper jest tylko jednym z wielu modułów dodatkowych pochłaniających energię. Do tego, pomiary powyższe wykonano dla zupełnie nowego zegarka (zwracającej uwagę na jakość montażu firmy Alpina!), dla zegarka używanego, przy innym stanie substancji smarującej, takie różnice będą znacząco wyższe.
Każde ze wskazań zegarka, poza wskazówkami osadzonymi na osiach przekładni chodu (mały sekundnik, wskazówka minutowa) wymagają dodatkowych przekładni, a co za tym idzie wprowadzają dodatkowe opory ruchu wynikające z tarcia. W zależności od konstrukcji, przekładnie takie mogą opory ruchu jeszcze bardziej zwiększać (gdy wprowadzane są sprężynki pozycjonujące), lub potęgować, gdy oczekujemy szybkiej zmiany wskazań. Rozwiązań z błyskawiczną zmianą danych, oczekujemy szczególnie przy wskazaniach kalendarzowych.
Trzeba także zauważyć, że przy obowiązujących dzisiaj tendencjach zegarkowych, dodatkowych wskazań w każdym prestiżowym czasomierzu powinno być dużo, lub… jeszcze więcej. Są nimi dane czasowe: druga i kolejne strefy czasowe, dodatkowe wskazanie w systemie 24-ro godzinnym, pora dnia, dane kalendarzowe: dzień miesiąca, dzień tygodnia, miesiąc, rok, tydzień roku, czy astronomiczne: faza księżyca, układ sfery niebieskiej, znaki zodiaku.
Poza zapotrzebowaniem generowanym przez przekładnię wskazań, w zegarku mogą znaleźć się inne moduły obciążająca przekładnię chodu. Jest nim choćby wskazany powyżej stoper, czy na przykład odliczanie regatowe, ale może być także wyzwalanie sygnalizacji dźwiękowej, czy choćby popularny wskaźnik rezerwy chodu.

Izochronizm. Impulsy napędowe - uzupełnienie Chronoswiss Chronoscope

Pamiętam, gdy w trakcie szkolenia zegarmistrzowskiego w firmie Chronoswiss, przy praktykach czynionych z modelem Chronoscope prowadzący kurs zegarmistrz informował, że załączenie stopera nie może powodować obniżenia amplitudy wahań balansu poniżej założonego minimum. Zbyt duży spadek amplitudy świadczył o błędnym ustawieniu mechanizmu sprzęgającego moduł stopera z przekładnią chodu  zegarka.

Izochronizm. Impulsy napędowe - uzupełnienie MP6066-SD501-17E

W zależności od konstrukcji, a szczególnie przy impulsowej zmianie wskazań, zapotrzebowanie energetyczne samej przekładni wskazań może być bardzo duże. Oczywiście najwięcej energii potrzeba w momencie, gdy zmianie podlega większa ilość (a czasami wszystkie) energochłonne moduły. Takie niebezpieczeństwo muszą brać pod uwagę konstruktorzy zegarków.
Właśnie pod kątem optymalizacji obciążeń mechanizmu chodu i minimalizacji wahań impulsow napędowych, już kilkanaście lat temu, przy wprowadzaniu popularnych modeli z linii Masterpiece, firma Maurice Lacroix informowała o istotnym (choć wcale nie odbieranym jako ważny przez sprzedawców i klientów) udoskonaleniu modelu Phase de Lune, jakim było wprowadzenie zmiany wskazań fazy księżyca o godzinie czwartej, a nie jak w większości zegarków o północy. Model ten posiadał tak zwany „pełny kalendarz”, czyli wskazania dnia miesiąca, dnia tygodnia i miesiąca, oraz dodatkowo fazy księżyca, więc przy stosunkowo „słabym energetycznie” mechanizmie, dla utrzymania dokładności chodu, było to rozwiązanie istotne.

Izochronizm. Impulsy napędowe - uzupełnienie Grande_Complication_by_IWC

To nie przypadek, że dla najbardziej wyrafinowanych konstrukcji używany jest mechanizm Valjoux 7750 i jego pochodne. To serce mechanicznych czasomierzy znane jest jako doskonały „koń pociągowy” potrafiący uciągnąć wiele energochłonnych dodatków. O różnorakich zastosowaniach Valoux 7750 pisaliśmy dość szeroko w opracowaniu o historii tej firmy i tegoż rozwiązania – tutaj.


Izochronizm. Impulsy napędowe - uzupełnienie. Napęd pośredni, mechanizm różnicowy

Przed takim samym problemem stają nawet konstruktorzy największych – wieżowych, mechanicznych zegarów. Tam wprawdzie mechanizm chodu zwykle tylko wyzwala oddzielnie napędzane moduły dodatkowe, ale samo przemieszczanie się wskazówek, przy możliwości oblodzenia, wiatrach, czy obecności ptaków, ze względu na gabaryty elementów układu wskazań może wprowadzać istotne obciążenia (także „przyśpieszające” chód zegara) na wskazówki, a przez to na przekładnię chodu. W przypadku zegarów wieżowych najlepszym rozwiązaniem stosowanym, jest tak zwany napęd pośredni. Jest on zrealizowany poprzez wprowadzenie mechanizmu różnicowego. Wyzwalany co założony czas, wynikający z obrotu kół przekładni chodu mechanizm różnicowy, powoduje ruch wskazówek oraz równocześnie dostarczenie energii do napędu pośredniego (obrót kola z obciążnikiem).
Rozwiązanie takie jest zastosowane w mechanizmie zegara Zamku Królewskiego w Warszawie, który w tym roku obchodził swoją 40 rocznicę istnienia. Identyczną do tegoż zegara konstrukcję posiada mechanizm prezentowany w pracowni Stary Zegar na ulicy Świętojerskiej w Warszawie.

Władysław Meller
 

Komplikacje konstrukcji mechanizmu zegarka.
- początek spisu treści dla przygotowywanego opracowania

1 Wstęp - jest już tutaj
2 Systematyka komplikacji konstrukcji - jest już tutaj
3 Mechanizm bazowy - jest już tutaj
3.1 Naciąg - jest już tutaj
3.2 Napęd - jest już tutaj
3.3 Przekładnia chodu - jest już tutaj
3.4 Wychwyt
3.5 Oscylator
3.6 Moduł regulacji
3.7 Przekładnia wskazań
3.8 Urządzenie wskazujące
4 Zmiany konstrukcyjne w stosunku do mechanizmu bazowego - komplikacje konstrukcji mechanizmu.
4.1 Naciąg
4.1.1 Element manipulacyjny
4.1.2 Automatyczny naciąg zegarka
4.2 Napęd
4.2.1 Wydłużona sprężyna
4.2.2 Zwielokrotnienie ilości bębnów
4.2.2.1 Szeregowe ułożenie bębnów
4.2.2.2 Równoległe ułożenie bębnów
4.....
 

Ten wątek należy do dziedziny teorii zegarmistrzostwa:

1. Wydłużona rezerwa chodu - jest już tutaj 
2. Warto wiedzieć. Izochronizm - jest już tutaj
3. warto wiedzieć. Izochronizm. Impulsy napędowe - jest już tutaj
4. Warto wiedzieć. Izochronizm. Impulsy napędowe - uzupełnienie - jest już tutaj

Polecamy także:

Pierce Brosnan promuje Rum Watch
Pierce Brosnan promuje Rum Watch
Pierce Brosnan – aktor znany m.in. z filmów o agencie 007 – zaangażował się w polsko-szwajcarski projekt. Jako ambasador marki zegarków Speake-Marin bierze udział w promocji limitowanej edycji zegarków Rum Watch, będącej efektem współpracy szwajcarsk ...
Zegarmistrzowska Aleja Zasłużonych
Zegarmistrzowska Aleja Zasłużonych
Święto Wszystkich Świętych. Święto zmarłych. Czy taka okazja powinna być impulsem do przygotowania materiałów na zegarkowy portal? Jako redakcja branżowego medium nie chcemy wnikać w eschatologię - ingerować w sprawy wiary. Jest jednak naszą polską, ...
AVIATOR Swiss Made model Douglas Day Date - recenzja
AVIATOR Swiss Made model Douglas Day Date - recenzja
Po rozpadzie związku sowieckiego - w którym funkcjonowało wielu znaczących producentów zegarków - miejsce starych firm zastąpiły nowe, korzystające z tradycji i dziedzictwa zegarmistrzowskiego w Rosji. Marka Aviator powstała w 2000 roku. Wygląd i fun ...
Zegarki Omega, które nosił James Bond od 1995 roku
Zegarki Omega, które nosił James Bond od 1995 roku
Wprawdzie nie jesteśmy w przededniu wejścia na ekrany nowej części przygód Agenta Jej Królewskiej Mości, ale 9 marca 2017 roku w hotelu Beekman w Nowym Jorku zorganizowano ekskluzywne spotkanie marki Omega - gwiazdą wieczoru był Daniel Craig. Eleganc ...
Czytanie męska rzecz - Piloci czytają dzieciom z Glycine
Czytanie męska rzecz - Piloci czytają dzieciom z Glycine
W związku z jubileuszem 15-lecia kampanii „Cała Polska czyta dzieciom”, Fundacja „ABCXXI – Cała Polska czyta dzieciom” rozpoczęła nową kampanię, kierowaną do mężczyzn. Tak powstał pierwszy projekt kampanii pod hasłem „Czytanie – męska rzecz. Piloci c ...

REKLAMA

ZNAJDŹ NAS NA FACEBOOKU

REKLAMA

Glycine

PARTNER

Partner KMIZ

REKLAMA

Atlantic AtlanticAtlantic

REKLAMA

Junghans

REKLAMA

Doxa

Kalendarium ewolucji mechanizmów

Kalendarium ewolucji mechanizmów

REKLAMA

Aerowatch

REKLAMA

Balticus
Instagram

Zegarki i pasja na Instagramie

Podstrony producentów

Brand - Aerowatch
Brand - Alpina
Brand - Atlantic
Brand - Audemars Piguet
Brand - Aviator Swiss Made
Brand - Balticus
Brand - Bulova
Brand - Carl F. Bucherer
Brand - Certina
Brand - Chopard
Brand - Citizen
Brand - Czapek Geneve
Brand - Davosa
Brand - Doxa
Brand - Epos
Brand - Eterna
Brand - Glycine
Brand - Junghans
Brand - Longines
Brand - Maurice Lacroix
Brand - MeisterSinger
Brand - Movado
Brand - Omega
Brand - Orient
Brand - Oris
Brand - Polpora
Brand - Rado
Brand - Roamer
Brand - Schaumburg
Brand - Seiko
Brand - Steinhart
Brand - Tissot
Brand - Ulysse Nardin
Brand - Victorinox
Brand - Xicorr