Napęd po amerykańsku. Sprężyna w bębnie

POWRÓT 04.01.2016 Zegarkowy świat
Napęd po amerykańsku. Sprężyna w bębnie

Zbierając materiały do kolejnego z punktów „Kalendarium ewolucji mechanizmów” naszego portalu o nietypowym rozwiązaniu łożyskowania bębna napędowego – systemie Spherodrive Eterny, pogłębiłem uzyskany już dawno temu przekaz, o odmiennej konstrukcji tegoż elementu w rozwiązaniach amerykańskich w stosunku do europejskich. Wstępną informację na ten temat przekazał mi oczywiście nasz amerykański zegarmistrz Wit Jarochowski*, a pogłębiła, także amerykańska marka – RGM, stosująca w swoich dzisiejszych rozwiązaniach klasyczną spuściznę firm: Illinois Watch Company i Hamilton, obejmującą konstrukcję bębna napędowego.
 

Jeszcze na wykładzie Wita, prowadzonym w zakresie Klubowych Warsztatów zegarmistrzowskich, ten doświadczony w wyrobach amerykańskich zegarmistrz, w formie ciekawostki powiadamiał o odmiennym łożyskowaniu bębna sprężyny stosowanym w zegarkach tam powstających. Wtedy tę informację tylko przyjąłem, bo trudno było w nawale pracy temat ten pogłębiać.

American motor barrel - napęd zegarka, Wit Jarochowski

Teraz, przy przygotowywaniu kolejnych wpisów do działu - „Kalendarium ewolucji mechanizmów”, a w szczególności przy opisie rozwiązania Spherodrive wynalezionym przez markę Eterna, do detali koncepcji amerykańskiej trzeba było wrócić. Jak się okazało - warto, bo rzeczywiście jest to zupełnie odmienne podejście do tematu i bardzo ważne spojrzenie na zagadnienie minimalizacji oporów tarcia w zespole bębna napędowego.

American motor barrel - napęd zegarka RGM
 

Bęben napędowy jest bardzo istotnym elementem zegarka w aspekcie stałości podawanego przez niego momentu napędowego, oraz zapasu energii jakim dla tej czynności dysponuje. Każdy z zainteresowanych zegarkami spotkał się na pewno ze swego rodzaju „pogonią” producentów do wydłużenia rezerwy chodu mechanizmów, a bardziej wtajemniczeni znają także konstrukcje pozwalające na stabilizację momentu napędowego (krzyż maltański, bęben wyrównawczy), czy słyszeli o wydawałoby się „tajemnych” sposobach smarowania sprężyny w bębnie, stosowanych przez niektórych producentów. Tak więc dla uzyskania większej stałości momentu napędowego, jak i wydłużenia rezerwy chodu wykorzystuje się specjalne rozwiązania, a my w rozważaniach na ten temat zwykle zapominamy o tym szeroko stosowanym „za wodą”, a opisanym poniżej rozwiązaniu.

American motor barrel - napęd zegarka
 

Przechodząc już do meritum, trzeba zauważyć, że najważniejszą cechą tejże konstrukcji jest łożyskowanie bębna za pomocą panewek mineralnych – kamieni rubinowych, co jest doskonałym sposobem zminimalizowania oporów tarcia. W tym rozwiązaniu wałek napędowy do którego mocowany wewnętrzny koniec sprężyny jest wykonany w formie rolki (1). Jest on, w trakcie montażu zegarka, za pomocą łączenia gwintowego (np. 3 wkręty w rozwiązaniu firmy RGM) sztywno połączony z kołem płaskim (2), a cały ten zespół poprzez specjalny element (3) jest łożyskowany w górnej płycie mechanizmu (4).
Dekiel bębna napędowego (5) (bez wieńca zębatego) jest, znowu poprzez łączenie gwintowe na sztywno związany z osią bębna (6), łożyskowaną w panewkach mineralnych – kamieniach rubinowych. Dolny kamień znajduje się w płycie głównej (nie jest widoczny na obrazku), a górny (7) usadowiony jest w kole płaskim. W trakcie pracy zegarka, rolka z zaczepem wewnętrznym sprężyny nie powinna mieć kontaktu z osią bębna. Dekiel z osią jest na wcisk połączony z korpusem (8), do którego mocowany jest drugi koniec sprężyny i który na swoim obrzeżu posiada wieniec zębaty.

American motor barrel - napęd zegarka
 

W materiale informacyjnym firma RGM przekonywała, że taki sposób mocowania sprężyny był bardzo istotnym dla bezpieczeństwa mechanizmu w przypadku pęknięcia sprężyny. Dziś tego rodzaju uszkodzenie zegarka jest rzadko spotykane (co było także zaznaczone w materiale), ale łożyskowanie w panewkach mineralnych podnosi trwałość mechanizmów, poprawia pracę bębna (stabilizacja momentu napędowego) i jest nawiązaniem do tradycyjnych amerykańskich konstrukcji.

American motor barrel - napęd zegarka
 

Takie rozwiązanie jest rzeczywiście podawane w podręcznikach amerykańskich nauki zegarmistrzostwa, jako „Hamilton type of motor barrel” choćby w podręczniku Bulova School of Watchmaking, z którego strona jest tutaj prezentowana.

American motor barrel - napęd zegarka
 

Na temat jakości i trwałości rozwiązania przedstawionego powyżej Wit wypowiedział się następująco: „Ten system jest tak dobry, że nawet w stuletnich zegarkach jakie miałem okazję serwisować, wszystko działa jak w nowym”.

American motor barrel - napęd zegarka RGM
 

Jeśli chcemy zdemontować ten zespół do czyszczenia i konserwacji mechanizmu, koniecznym jest rozdzielenie poszczególnych części (łączenie gwintowe). W innym przypadku wraz z mostkiem zdejmowane jest koło płaskie z jednej strony i bęben ze sprężyną z drugiej.
 

Władysław Meller
 

P.S.
Jeśli tylko uda się ustalić autora wynalazku i datę jego pokazania (patentu), to oczywiście opracowanie trafi na łamy naszego Kalendarium ewolucji mechanizmów.


*Wit Jarochowski.
Absolwent wydziału Mechaniki Precyzyjnej PW. Zegarmistrz, certyfikowany Instruktor programu zegarmistrzowskiego WOSTEP w Stanowym Uniwersytecie Oklahoma (OSUIT), USA. (Link)

 

Polecamy także:

AEROWATCH Renaissance Big Mechanical
AEROWATCH Renaissance Big Mechanical
Pisałem przy okazji recenzji modelu 7 Time Zones – że czasomierze marki Aerowatch są rozpoznawalne, że firma wypracowała swój styl. Zegarki o klasycznym wyglądzie, ale jednak charakterystyczne. Nie inaczej jest w przypadku kolejnego reprezentanta lin ...
Zbigniew Urbański przyjacielem marki Glycine!
Zbigniew Urbański przyjacielem marki Glycine!
W gronie sympatyków szwajcarskiej marki zegarkowej powitaliśmy znanego dziennikarza technologicznego i prezentera, byłego rzecznika Komendy Głównej Policji. Zbigniew Urbański, wybrał niezawodną klasykę w eleganckim odcieniu granatu z gradientem – Gly ...
Vianney Halter: Deep Space Tourbillon - geniusz zegarmistrzostwa i jego kosmiczny projekt
Vianney Halter: Deep Space Tourbillon - geniusz zegarmistrzostwa i jego kosmiczny projekt
Bazując na danych jakie podaje Federacja Szwajcarskiego Przemysłu Zegarmistrzowskiego w zeszłym roku eksport zegarków ze Szwajcarii przekroczył ponad 25 milionów sztuk. W dzisiejszych czasach, gdy takie ilości zegarków są eksportowane i gdy na rynku ...
Niezwykłe reedycje Seiko - „Żółw” i „Samurai” w nowych odsłonach
Niezwykłe reedycje Seiko - „Żółw” i „Samurai” w nowych odsłonach
Wiele firm zegarkowych w swoich planach produkcyjnych uwzględnia modę na różnego rodzaju reedycje swoich sztandarowych niegdyś modeli. Nie tak dawno temu podobnie postąpiło Seiko proponując nową wersję doskonale rozpoznawalnego i kultowego już zegark ...
BIG BEN - czteroletnia przerwa w pracy. Nieco faktów i ciekawostek z historii sławnego zegara.
BIG BEN - czteroletnia przerwa w pracy. Nieco faktów i ciekawostek z historii sławnego zegara.
21 sierpnia słynny dzwon z wieży zegarowej zabrzmiał po raz ostatni przed swoją czteroletnią przerwą z powodu remontu wieży. Bicie dzwonu w okresie naprawy będziemy mogli usłyszeć tylko i wyłącznie podczas ważnych wydarzeń, takich jak Dzień Pamięci c ...

Tagi:

REKLAMA

ZNAJDŹ NAS NA FACEBOOKU

Aerowatch

REKLAMA

Partner KMIZ

PARTNER

Atlantic AtlanticAtlantic

REKLAMA

Doxa

REKLAMA

Junghans

REKLAMA

Glycine

REKLAMA

Kalendarium ewolucji mechanizmów

Kalendarium ewolucji mechanizmów

Alpina

REKLAMA

Instagram

Zegarki i pasja na Instagramie

Epizod 10. Zegarek bazowy. Urządzen...
Epizod 10. Zegarek bazowy. Urządzen...
29.12.2015
Spherodrive - łożyskowanie bębna za...
Spherodrive - łożyskowanie bębna za...
13.01.2016

Podstrony producentów

Brand - Aerowatch
Brand - Alpina
Brand - Atlantic
Brand - Audemars Piguet
Brand - Aviator Swiss Made
Brand - Balticus
Brand - Bulova
Brand - Carl F. Bucherer
Brand - Certina
Brand - Chopard
Brand - Citizen
Brand - Czapek Geneve
Brand - Davosa
Brand - Doxa
Brand - Epos
Brand - Eterna
Brand - Frederique Constant
Brand - Glycine
Brand - Junghans
Brand - Longines
Brand - Maurice Lacroix
Brand - MeisterSinger
Brand - Movado
Brand - Omega
Brand - Orient
Brand - Oris
Brand - Polpora
Brand - Rado
Brand - Roamer
Brand - Schaumburg
Brand - Seiko
Brand - Steinhart
Brand - Tag Hauer
Brand - Tissot
Brand - Ulysse Nardin
Brand - Victorinox
Brand - Vostok Europe
Brand - Xicorr
Dołącz do naszego newslettera
i bądź zawsze na bieżąco