Napęd po amerykańsku. Sprężyna w bębnie

POWRÓT 04.01.2016 Zegarkowy świat
Napęd po amerykańsku. Sprężyna w bębnie

Zbierając materiały do kolejnego z punktów „Kalendarium ewolucji mechanizmów” naszego portalu o nietypowym rozwiązaniu łożyskowania bębna napędowego – systemie Spherodrive Eterny, pogłębiłem uzyskany już dawno temu przekaz, o odmiennej konstrukcji tegoż elementu w rozwiązaniach amerykańskich w stosunku do europejskich. Wstępną informację na ten temat przekazał mi oczywiście nasz amerykański zegarmistrz Wit Jarochowski*, a pogłębiła, także amerykańska marka – RGM, stosująca w swoich dzisiejszych rozwiązaniach klasyczną spuściznę firm: Illinois Watch Company i Hamilton, obejmującą konstrukcję bębna napędowego.
 

Jeszcze na wykładzie Wita, prowadzonym w zakresie Klubowych Warsztatów zegarmistrzowskich, ten doświadczony w wyrobach amerykańskich zegarmistrz, w formie ciekawostki powiadamiał o odmiennym łożyskowaniu bębna sprężyny stosowanym w zegarkach tam powstających. Wtedy tę informację tylko przyjąłem, bo trudno było w nawale pracy temat ten pogłębiać.

American motor barrel - napęd zegarka, Wit Jarochowski

Teraz, przy przygotowywaniu kolejnych wpisów do działu - „Kalendarium ewolucji mechanizmów”, a w szczególności przy opisie rozwiązania Spherodrive wynalezionym przez markę Eterna, do detali koncepcji amerykańskiej trzeba było wrócić. Jak się okazało - warto, bo rzeczywiście jest to zupełnie odmienne podejście do tematu i bardzo ważne spojrzenie na zagadnienie minimalizacji oporów tarcia w zespole bębna napędowego.

American motor barrel - napęd zegarka RGM
 

Bęben napędowy jest bardzo istotnym elementem zegarka w aspekcie stałości podawanego przez niego momentu napędowego, oraz zapasu energii jakim dla tej czynności dysponuje. Każdy z zainteresowanych zegarkami spotkał się na pewno ze swego rodzaju „pogonią” producentów do wydłużenia rezerwy chodu mechanizmów, a bardziej wtajemniczeni znają także konstrukcje pozwalające na stabilizację momentu napędowego (krzyż maltański, bęben wyrównawczy), czy słyszeli o wydawałoby się „tajemnych” sposobach smarowania sprężyny w bębnie, stosowanych przez niektórych producentów. Tak więc dla uzyskania większej stałości momentu napędowego, jak i wydłużenia rezerwy chodu wykorzystuje się specjalne rozwiązania, a my w rozważaniach na ten temat zwykle zapominamy o tym szeroko stosowanym „za wodą”, a opisanym poniżej rozwiązaniu.

American motor barrel - napęd zegarka
 

Przechodząc już do meritum, trzeba zauważyć, że najważniejszą cechą tejże konstrukcji jest łożyskowanie bębna za pomocą panewek mineralnych – kamieni rubinowych, co jest doskonałym sposobem zminimalizowania oporów tarcia. W tym rozwiązaniu wałek napędowy do którego mocowany wewnętrzny koniec sprężyny jest wykonany w formie rolki (1). Jest on, w trakcie montażu zegarka, za pomocą łączenia gwintowego (np. 3 wkręty w rozwiązaniu firmy RGM) sztywno połączony z kołem płaskim (2), a cały ten zespół poprzez specjalny element (3) jest łożyskowany w górnej płycie mechanizmu (4).
Dekiel bębna napędowego (5) (bez wieńca zębatego) jest, znowu poprzez łączenie gwintowe na sztywno związany z osią bębna (6), łożyskowaną w panewkach mineralnych – kamieniach rubinowych. Dolny kamień znajduje się w płycie głównej (nie jest widoczny na obrazku), a górny (7) usadowiony jest w kole płaskim. W trakcie pracy zegarka, rolka z zaczepem wewnętrznym sprężyny nie powinna mieć kontaktu z osią bębna. Dekiel z osią jest na wcisk połączony z korpusem (8), do którego mocowany jest drugi koniec sprężyny i który na swoim obrzeżu posiada wieniec zębaty.

American motor barrel - napęd zegarka
 

W materiale informacyjnym firma RGM przekonywała, że taki sposób mocowania sprężyny był bardzo istotnym dla bezpieczeństwa mechanizmu w przypadku pęknięcia sprężyny. Dziś tego rodzaju uszkodzenie zegarka jest rzadko spotykane (co było także zaznaczone w materiale), ale łożyskowanie w panewkach mineralnych podnosi trwałość mechanizmów, poprawia pracę bębna (stabilizacja momentu napędowego) i jest nawiązaniem do tradycyjnych amerykańskich konstrukcji.

American motor barrel - napęd zegarka
 

Takie rozwiązanie jest rzeczywiście podawane w podręcznikach amerykańskich nauki zegarmistrzostwa, jako „Hamilton type of motor barrel” choćby w podręczniku Bulova School of Watchmaking, z którego strona jest tutaj prezentowana.

American motor barrel - napęd zegarka
 

Na temat jakości i trwałości rozwiązania przedstawionego powyżej Wit wypowiedział się następująco: „Ten system jest tak dobry, że nawet w stuletnich zegarkach jakie miałem okazję serwisować, wszystko działa jak w nowym”.

American motor barrel - napęd zegarka RGM
 

Jeśli chcemy zdemontować ten zespół do czyszczenia i konserwacji mechanizmu, koniecznym jest rozdzielenie poszczególnych części (łączenie gwintowe). W innym przypadku wraz z mostkiem zdejmowane jest koło płaskie z jednej strony i bęben ze sprężyną z drugiej.
 

Władysław Meller
 

P.S.
Jeśli tylko uda się ustalić autora wynalazku i datę jego pokazania (patentu), to oczywiście opracowanie trafi na łamy naszego Kalendarium ewolucji mechanizmów.


*Wit Jarochowski.
Absolwent wydziału Mechaniki Precyzyjnej PW. Zegarmistrz, certyfikowany Instruktor programu zegarmistrzowskiego WOSTEP w Stanowym Uniwersytecie Oklahoma (OSUIT), USA. (Link)

 

Polecamy także:

Video recenzja: Carl von Zeyten Germany - Black Forest
Video recenzja: Carl von Zeyten Germany - Black Forest
Zapraszamy do obejrzenia video recenzji modelu Black Forest niemieckiej marki Carl von Zeyten Germany. Nasz redakcyjny kolega Adrian prezentował ten model niedawno w formie klasycznej recenzji. Wówczas we wstępie napisał tak: Do naszej redakcji trafi ...
TISSOT T-Race Cycling Tour de Pologne Special Edition 2017 - Oficjalny zegarek 74. edycji Tour de Pologne!
TISSOT T-Race Cycling Tour de Pologne Special Edition 2017 - Oficjalny zegarek 74. edycji Tour de Pologne!
Marka Tissot została oficjalnym chronometrażystą Tour de Pologne 2017 oraz stworzyła zegarek dedykowany tegorocznemu  wyścigowi – Tissot T-Race Cycling Tour de Pologne 2017 Special Edition! Bardzo się cieszę, że nawiązaliśmy współpracę z marką Tissot ...
Video recenzja: ULYSSE NARDIN - Marine Torpilleur
Video recenzja: ULYSSE NARDIN - Marine Torpilleur
Zapraszamy do obejrzenia video recenzji modelu Marine Torpilleur marki ULYSSE NARDIN. Nasz redakcyjny kolega Adrian prezentował ten model niedawno w formie klasycznej recenzji. Wówczas we wstępie napisał tak: Ulysse Nardin - nazwa firmy pochodzi od i ...
Kolekcjonerstwo z budzikiem w tle. Katarzyna Mantaj na klubowych warsztatach zegarmistrzowskich
Kolekcjonerstwo z budzikiem w tle. Katarzyna Mantaj na klubowych warsztatach zegarmistrzowskich
Jako, że wszyscy zegarkomaniacy wiedzą, że kolekcjonowanie to swego rodzaju „choroba”, więc na pewno warto poznać jej objawy, przebieg i niebezpieczeństwa z nią związane. Na szczęście ta choroba ma także swoje przyjemne strony – je także warto poznać ...
Zegarki lotnicze - 6 modeli typu „pilot”, które stały się klasyką gatunku!
Zegarki lotnicze - 6 modeli typu „pilot”, które stały się klasyką gatunku!
Niektórzy twierdzą (some say…), że kamieniami milowymi w rozwoju naszej cywilizacji były kolejne przełomowe momenty osiągane w dokładności pomiaru czasu. Niezależnie od tego, zegary i zegarki zawsze towarzyszyły postępowi techniki i rozwiązaniom „hig ...

Tagi:

ZNAJDŹ NAS NA FACEBOOKU

Epos

REKLAMA

Junghans

REKLAMA

Partner KMIZ

PARTNER

Glycine

REKLAMA

Seiko SeikoSeiko

REKLAMA

Alpina

REKLAMA

Aerowatch

REKLAMA

Doxa

REKLAMA

Kalendarium ewolucji mechanizmów

Kalendarium ewolucji mechanizmów

Instagram

Zegarki i pasja na Instagramie

Epizod 10. Zegarek bazowy. Urządzen...
Epizod 10. Zegarek bazowy. Urządzen...
29.12.2015
Spherodrive - łożyskowanie bębna za...
Spherodrive - łożyskowanie bębna za...
13.01.2016

Podstrony producentów

Brand - Aerowatch
Brand - Alpina
Brand - Atlantic
Brand - Audemars Piguet
Brand - Aviator Swiss Made
Brand - Balticus
Brand - Bulova
Brand - Carl F. Bucherer
Brand - Certina
Brand - Chopard
Brand - Citizen
Brand - Czapek Geneve
Brand - Davosa
Brand - Doxa
Brand - Epos
Brand - Eterna
Brand - Frederique Constant
Brand - Glycine
Brand - Junghans
Brand - Longines
Brand - Maurice Lacroix
Brand - MeisterSinger
Brand - Montblanc
Brand - Movado
Brand - Omega
Brand - Orient
Brand - Oris
Brand - Polpora
Brand - Rado
Brand - Roamer
Brand - Schaumburg
Brand - Seiko
Brand - Steinhart
Brand - Tag Hauer
Brand - Tissot
Brand - Ulysse Nardin
Brand - Victorinox
Brand - Vostok Europe
Brand - Xicorr
Dołącz do naszego newslettera
i bądź zawsze na bieżąco