Epizod 10. Zegarek bazowy. Urządzenie wskazujące

Epizod 10. Zegarek bazowy. Urządzenie wskazujące

Zadaniem urządzenia wskazującego, jest przekazanie informacji o czasie bieżącym. Pierwsze zegary mechaniczne nie posiadały wskazówek, a aktualny czas sygnalizowany był za pomocą dźwięku (uderzenie młotka w gong). Do czasu wynalezienia konstrukcji ze wskazówką minutową, zegary mechaniczne posiadały tylko jedną – tę wskazującą godziny. Była ona powiązana z osią przekładni chodu obracającą się raz na 24 godziny (zegar posiadał tarczę 24 godzinną). Około 1600 roku, pojawiła się ta druga, pokazująca krótsze odcinki czasu - wskazówka minutowa.
 

Przekładnia wskazań

Komplikacje konstrukcji przekładnia wskazań

Przekładnia wskazań jest przekładnię zębatą zwalniającą o przełożeniu pomiędzy kołem godzinowym i minutowym równym 12:1 (jeden obrót koła godzinowego następuje przy 12 obrotach osi minutowej), zrealizowanym na parzystej liczbie (zwykle dwóch) przełożeń, tak by koło godzinowe obracało się w tym samym kierunku co minutowe. Te dwa niezbędne przełożenia, uzyskuje się zwykle za pomocą jednego dodatkowego koła, które nazywa się kołem zmianowym.
Potwierdzenia tej informacji można dokonać choćby przez policzenie liczby zębów elementów współpracujących (32/12 * 36/8 = 12/1).

Komplikacje konstrukcji przekładnia wskazań

W rozwiązaniach ze wskazówką minutową, wałkiem wejściowym przekładni wskazań - niosącym informację o upływie czasu jest oś minutowa przekładni chodu.

Komplikacje konstrukcji przekładnia wskazań

By móc przeprowadzić korektę wskazań (za pomocą modułu nastawczego), przekładnia wskazań jest powiązana z osią minutową poprzez sprzęgło cierne. Funkcję sprzęgła ciernego, spełnia naciśnięty na oś koła minutowego walcowy element z zębnikiem (ćwiertnik). Dzięki takiemu rozwiązaniu, przy wykonywaniu korekty wskazań, zachowujemy poprawne względem siebie ustawienie wskazówek: minutowej i godzinowej. W pierwszych rozwiązaniach, wskazówka sekundowa była mocowana bezpośrednio na osi koła sekundowego.

Komplikacje konstrukcji przekładnia wskazań

Przekładnię wskazań, która jest odmianą przekładni zliczającej tworzą: mocowany na osi koła minutowego ćwiertnik, koło zmianowe i koło godzinowe. Oś koła godzinowego jest wykonana jako rurka, dzięki czemu jest ono łożyskowane na powierzchni walcowej ćwiertnika.
Ze względu na odpowiedzialne zadanie - sprzęgła ciernego, jakie spoczywa na ćwiertniku, jest on wykonany ze stali. Także ze stali wykonuje się zębnik z osią (lub otworem) koła zmianowego. Pozostałe elementy przekładni wskazań wykonuje się z mosiądzu. Zęby przekładni wskazań posiadają zarys ewolwentowy.
 

Wskaźnik
Drugim elementem urządzenia wskazującego jest wskaźnik. W tradycyjnym rozwiązaniu składa się on z tarczy z naniesioną podziałką oraz kompletu wskazówek. Tarcza zwykle wykonywana jest z mosiądzu, a jej obróbka (dekoracja) powierzchniowa może być wykonana w najróżniejszy sposób. Wskazówki zegarków, od wielu już lat wykonuje się ze stali i powierzchniowo, dekoracyjnie zabezpiecza przed korozją.

Komplikacje konstrukcji przekładnia wskazań

Dla określenia czasu wprowadzenia wskazówek wykonanych ze stali, najlepiej odwołać się do naszej jedynej rodzimej fabrykacji. W 1958 roku dla rozpoczętej produkcji licencyjnej zegarków (składanie mechanizmów z zakupionych części) w podwarszawskim Błoniu, wskazówki wykonywane były z mosiądzu, co wobec obecnych regularnie na rynku już w kilka lat później wskazówek stalowych, znacząco obniżało uznanie dla tych wyrobów, a w obsłudze serwisowej wskazówki były często wymieniane na pasujące, pochodzące z radzieckich sortów serwisowych dla tych samych mechanizmów wyroby stalowe.

Komplikacje konstrukcji przekładnia wskazań



W tradycyjnych rozwiązaniach, luz poosiowy koła godzinowego jest kasowany poprzez tak zwaną prężkę – cienką, elastyczną i ukształtowaną walcowo podkładką wykonaną z mosiądzu. W mechanizmie z zamontowaną tarczą, prężka mieści się pomiędzy kołem godzinowym i płaszczyzną spodniej powierzchni tarczy.
 

Tarcza i wskazówki

Komplikacje konstrukcji przekładnia wskazań


Mimo, że zakres niniejszego opracowania nie obejmuje kwestii stylistyki, to przy przedstawianiu urządzenia wskazującego warto kilka słów napisać o wskazówkach, w aspekcie możliwości przeprowadzenia dla nich systematyki wynikającej z ich wyglądu. Próbę takiej systematyki przedstawili luminarze polskiego zegarmistrzostwa, bracia zakonni z Niepokalanowa – Aleksander Podwapiński i Bernard Bartnik w wydanym w roku 1956, VI tomie Zegarmistrzostwa.
Systematyka ta nie obejmuje oczywiście wszystkich możliwych kształtów wskazówek, jak choćby tych powyżej prezentowanych, które przyjęły nazwę „breguetowskich”.

Komplikacje konstrukcji przekładnia wskazań
 

Urządzenie wskazujące zegarka bazowego
W naszym mechanizmie bazowym, mamy przekładnię wskazań składającą się z ćwiertnika (osadzonego na osi koła minutowego), koła zmianowego i koła godzinowego z kasowanym luzem poosiowym za pomocą prężki. Wskaźnik stanowi tarcza, pomalowana na dowolny kolor, z naniesioną także metodą malarską podziałką. Stalowe wskazówki: godzinowa, minutowa i sekundowa zabezpieczone są powierzchniowo poprzez obróbkę galwaniczną (złocenie, niklowanie).
 

Władysław Meller

Opis mechanizmu bazowego - tego dla którego zmiany są "dodatkowymi komplikacjami" powoli zbliża się ku końcowi. Jeszcze tylko moduł nastawczy i mechanizm bazowy będzie opisany w całości.
Zapraszam do lektury zebranych, kolejnych opracowań na naszej podstronie "Komplikacje konstrukcji mechanizmów"
 

 

Polecamy także:

Wyjątkowy zegarek z okazji 10 rocznicy fundacji GUESS
Wyjątkowy zegarek z okazji 10 rocznicy fundacji GUESS
Właśnie minęło 10 lat od założenia fundacji charytatywnej domu mody GUESS - Faces to Watch - Time to Give. Na okoliczność okrągłej rocznicy tego przedsięwzięcia amerykańska marka z dumą zaprezentowała jubileuszowy  model zegarka, z którego sprzedaży ...
Pierwszy Kurs Wiedzy Zegarmistrzowskiej dla Kolekcjonerów i Amatorów w Zegarmistrzowskiej - relacja!
Pierwszy Kurs Wiedzy Zegarmistrzowskiej dla Kolekcjonerów i Amatorów w Zegarmistrzowskiej - relacja!
Ile razy zdarzyło się wam utknąć na prostym problemie związanym z waszym zegarkiem? Jak często zadajecie sobie któreś z pytań: - po co te wszystkie zegarkowe kamienie? - co to jest kotwica, włos, paleta, wychwyt, balans, turbillon, wahnik, etc.? - co ...
ORIENT Automatic Power Reserve FFM03004B0 - recenzja
ORIENT Automatic Power Reserve FFM03004B0 - recenzja
Na naszym portalu przedstawialiśmy już zegarki Orient, a niebawem przedstawimy historię tej marki w osobnym artykule. Dlatego teraz jedynie rys historyczny w „pigułce”: Firma Orient Watch Co. została założona w 1950 roku w Tokio – jako producent zega ...
Video recenzja: DOXA GrandeMetre Blue Planet® Chronometer Automatic
Video recenzja: DOXA GrandeMetre Blue Planet® Chronometer Automatic
Zapraszamy do obejrzenia video recenzji modelu GrandeMetre Blue Planet® Chronometer Automatic szwajcarskiej marki DOXA. Nasz redakcyjny kolega Adrian prezentował ten model niedawno w formie klasycznej recenzji. Wówczas we wstępie napisał tak: Doxa Bl ...
OMEGA oferuje nową, limitowaną edycję modelu „Speedy Tuesday" wyłącznie za pośrednictwem platformy Instagram!
OMEGA oferuje nową, limitowaną edycję modelu „Speedy Tuesday" wyłącznie za pośrednictwem platformy Instagram!
Po raz pierwszy w swojej historii szwajcarska firma zegarmistrzowska OMEGA oferuje nowy model zegarka w sprzedaży internetowej. Poszerzając zasięg swojej globalnej sieci butików, marka zdecydowała się na ekscytujący projekt. Nawiązuje zupełnie nowy r ...

REKLAMA

ZNAJDŹ NAS NA FACEBOOKU

REKLAMA

Atlantic AtlanticAtlantic

PARTNER

Partner KMIZ

REKLAMA

Balticus

REKLAMA

Glycine

REKLAMA

Aerowatch

REKLAMA

Doxa

Kalendarium ewolucji mechanizmów

Kalendarium ewolucji mechanizmów

REKLAMA

Junghans
Instagram

Zegarki i pasja na Instagramie

Tajniki wychwytu Co-Axial
Tajniki wychwytu Co-Axial
22.12.2015
Napęd po amerykańsku. Sprężyna w bę...
Napęd po amerykańsku. Sprężyna w bę...
04.01.2016

Podstrony producentów

Brand - Aerowatch
Brand - Alpina
Brand - Atlantic
Brand - Audemars Piguet
Brand - Aviator Swiss Made
Brand - Balticus
Brand - Bulova
Brand - Carl F. Bucherer
Brand - Certina
Brand - Chopard
Brand - Citizen
Brand - Czapek Geneve
Brand - Davosa
Brand - Doxa
Brand - Epos
Brand - Eterna
Brand - Frederique Constant
Brand - Glycine
Brand - Junghans
Brand - Longines
Brand - Maurice Lacroix
Brand - MeisterSinger
Brand - Movado
Brand - Omega
Brand - Orient
Brand - Oris
Brand - Polpora
Brand - Rado
Brand - Roamer
Brand - Schaumburg
Brand - Seiko
Brand - Steinhart
Brand - Tag Hauer
Brand - Tissot
Brand - Ulysse Nardin
Brand - Victorinox
Brand - Xicorr
Dołącz do naszego newslettera
i bądź zawsze na bieżąco