Epizod 10. Zegarek bazowy. Urządzenie wskazujące

POWRÓT 29.12.2015 Zegarkowy świat
Epizod 10. Zegarek bazowy. Urządzenie wskazujące

Zadaniem urządzenia wskazującego, jest przekazanie informacji o czasie bieżącym. Pierwsze zegary mechaniczne nie posiadały wskazówek, a aktualny czas sygnalizowany był za pomocą dźwięku (uderzenie młotka w gong). Do czasu wynalezienia konstrukcji ze wskazówką minutową, zegary mechaniczne posiadały tylko jedną – tę wskazującą godziny. Była ona powiązana z osią przekładni chodu obracającą się raz na 24 godziny (zegar posiadał tarczę 24 godzinną). Około 1600 roku, pojawiła się ta druga, pokazująca krótsze odcinki czasu - wskazówka minutowa.
 

Przekładnia wskazań

Komplikacje konstrukcji przekładnia wskazań

Przekładnia wskazań jest przekładnię zębatą zwalniającą o przełożeniu pomiędzy kołem godzinowym i minutowym równym 12:1 (jeden obrót koła godzinowego następuje przy 12 obrotach osi minutowej), zrealizowanym na parzystej liczbie (zwykle dwóch) przełożeń, tak by koło godzinowe obracało się w tym samym kierunku co minutowe. Te dwa niezbędne przełożenia, uzyskuje się zwykle za pomocą jednego dodatkowego koła, które nazywa się kołem zmianowym.
Potwierdzenia tej informacji można dokonać choćby przez policzenie liczby zębów elementów współpracujących (32/12 * 36/8 = 12/1).

Komplikacje konstrukcji przekładnia wskazań

W rozwiązaniach ze wskazówką minutową, wałkiem wejściowym przekładni wskazań - niosącym informację o upływie czasu jest oś minutowa przekładni chodu.

Komplikacje konstrukcji przekładnia wskazań

By móc przeprowadzić korektę wskazań (za pomocą modułu nastawczego), przekładnia wskazań jest powiązana z osią minutową poprzez sprzęgło cierne. Funkcję sprzęgła ciernego, spełnia naciśnięty na oś koła minutowego walcowy element z zębnikiem (ćwiertnik). Dzięki takiemu rozwiązaniu, przy wykonywaniu korekty wskazań, zachowujemy poprawne względem siebie ustawienie wskazówek: minutowej i godzinowej. W pierwszych rozwiązaniach, wskazówka sekundowa była mocowana bezpośrednio na osi koła sekundowego.

Komplikacje konstrukcji przekładnia wskazań

Przekładnię wskazań, która jest odmianą przekładni zliczającej tworzą: mocowany na osi koła minutowego ćwiertnik, koło zmianowe i koło godzinowe. Oś koła godzinowego jest wykonana jako rurka, dzięki czemu jest ono łożyskowane na powierzchni walcowej ćwiertnika.
Ze względu na odpowiedzialne zadanie - sprzęgła ciernego, jakie spoczywa na ćwiertniku, jest on wykonany ze stali. Także ze stali wykonuje się zębnik z osią (lub otworem) koła zmianowego. Pozostałe elementy przekładni wskazań wykonuje się z mosiądzu. Zęby przekładni wskazań posiadają zarys ewolwentowy.
 

Wskaźnik
Drugim elementem urządzenia wskazującego jest wskaźnik. W tradycyjnym rozwiązaniu składa się on z tarczy z naniesioną podziałką oraz kompletu wskazówek. Tarcza zwykle wykonywana jest z mosiądzu, a jej obróbka (dekoracja) powierzchniowa może być wykonana w najróżniejszy sposób. Wskazówki zegarków, od wielu już lat wykonuje się ze stali i powierzchniowo, dekoracyjnie zabezpiecza przed korozją.

Komplikacje konstrukcji przekładnia wskazań

Dla określenia czasu wprowadzenia wskazówek wykonanych ze stali, najlepiej odwołać się do naszej jedynej rodzimej fabrykacji. W 1958 roku dla rozpoczętej produkcji licencyjnej zegarków (składanie mechanizmów z zakupionych części) w podwarszawskim Błoniu, wskazówki wykonywane były z mosiądzu, co wobec obecnych regularnie na rynku już w kilka lat później wskazówek stalowych, znacząco obniżało uznanie dla tych wyrobów, a w obsłudze serwisowej wskazówki były często wymieniane na pasujące, pochodzące z radzieckich sortów serwisowych dla tych samych mechanizmów wyroby stalowe.

Komplikacje konstrukcji przekładnia wskazań



W tradycyjnych rozwiązaniach, luz poosiowy koła godzinowego jest kasowany poprzez tak zwaną prężkę – cienką, elastyczną i ukształtowaną walcowo podkładką wykonaną z mosiądzu. W mechanizmie z zamontowaną tarczą, prężka mieści się pomiędzy kołem godzinowym i płaszczyzną spodniej powierzchni tarczy.
 

Tarcza i wskazówki

Komplikacje konstrukcji przekładnia wskazań


Mimo, że zakres niniejszego opracowania nie obejmuje kwestii stylistyki, to przy przedstawianiu urządzenia wskazującego warto kilka słów napisać o wskazówkach, w aspekcie możliwości przeprowadzenia dla nich systematyki wynikającej z ich wyglądu. Próbę takiej systematyki przedstawili luminarze polskiego zegarmistrzostwa, bracia zakonni z Niepokalanowa – Aleksander Podwapiński i Bernard Bartnik w wydanym w roku 1956, VI tomie Zegarmistrzostwa.
Systematyka ta nie obejmuje oczywiście wszystkich możliwych kształtów wskazówek, jak choćby tych powyżej prezentowanych, które przyjęły nazwę „breguetowskich”.

Komplikacje konstrukcji przekładnia wskazań
 

Urządzenie wskazujące zegarka bazowego
W naszym mechanizmie bazowym, mamy przekładnię wskazań składającą się z ćwiertnika (osadzonego na osi koła minutowego), koła zmianowego i koła godzinowego z kasowanym luzem poosiowym za pomocą prężki. Wskaźnik stanowi tarcza, pomalowana na dowolny kolor, z naniesioną także metodą malarską podziałką. Stalowe wskazówki: godzinowa, minutowa i sekundowa zabezpieczone są powierzchniowo poprzez obróbkę galwaniczną (złocenie, niklowanie).
 

Władysław Meller

Opis mechanizmu bazowego - tego dla którego zmiany są "dodatkowymi komplikacjami" powoli zbliża się ku końcowi. Jeszcze tylko moduł nastawczy i mechanizm bazowy będzie opisany w całości.
Zapraszam do lektury zebranych, kolejnych opracowań na naszej podstronie "Komplikacje konstrukcji mechanizmów"
 

 

Polecamy także:

Vianney Halter: Deep Space Tourbillon - geniusz zegarmistrzostwa i jego kosmiczny projekt
Vianney Halter: Deep Space Tourbillon - geniusz zegarmistrzostwa i jego kosmiczny projekt
Bazując na danych jakie podaje Federacja Szwajcarskiego Przemysłu Zegarmistrzowskiego w zeszłym roku eksport zegarków ze Szwajcarii przekroczył ponad 25 milionów sztuk. W dzisiejszych czasach, gdy takie ilości zegarków są eksportowane i gdy na rynku
TAG Heuer i specjalny model Connected Modular 45 na Giro d'Italia 2018!
TAG Heuer i specjalny model Connected Modular 45 na Giro d'Italia 2018!
Każda marka zegarkowa może mieć „przypiętą” do siebie jakąś łatkę. Łatkę, która nieraz bywa niezasłużona, niechciana, ale często bywa też specjalnie tworzona i przez lata wypracowywana. Na takie poniekąd zaszufladkowanie i konkretne skojarzenia pracu
SŁAVA niejedno ma imię – o budzikach  Дружба,  Мир, Пионер, Слава…
SŁAVA niejedno ma imię – o budzikach Дружба, Мир, Пионер, Слава…
Na pewno wielu, a może i większość z nas pamięta charakterystyczne budziki noszące nazwy Slava, Mir, Drużba. Z pewnością są też tacy, którzy nakręcali je co wieczór, by następnego dnia wstawać punktualnie do pracy. Pewnie część z nas zapamiętała je z
JUNGHANS Chronoscope FORM C (nowość Baselworld 2017 - zdjęcia)
JUNGHANS Chronoscope FORM C (nowość Baselworld 2017 - zdjęcia)
Junghans – piszemy o zegarkach tej marki dość regularnie i ilekroć pojawi się jakaś nowość, bo naprawdę warto. Tym razem okazją jest nowość zaprezentowana podczas targów Baselworld 2017. Junghans to niemiecki producent z ponad 150 letnią historią i w
Konkurs „Najpiękniejsze zdjęcie zegarka” – fotografie, które zwyciężyły w okresie od maja do sierpnia 2017!
Konkurs „Najpiękniejsze zdjęcie zegarka” – fotografie, które zwyciężyły w okresie od maja do sierpnia 2017!
Zbliża się koniec roku, a to idealny czas na podsumowania. Za nami już 4 udane edycje konkursu fotograficznego organizowanego przez grupę Czasoholicy. Mamy przyjemność zaprezentować wyniki oraz podać nowe zasady ostatniej tegorocznej edycji. Maj okaz
Magazyn ZIP NR 4

MAGAZYN ZIP NR 4

ZEGARKI I PASJA NA YOUTUBE

REKLAMA

ZNAJDŹ NAS NA FACEBOOKU

Junghans

REKLAMA

Alpina

REKLAMA

Partner Czasocholicy

PARTNER

Doxa

REKLAMA

Seiko SeikoSeiko

REKLAMA

Glycine

REKLAMA

Kalendarium ewolucji mechanizmów

Kalendarium ewolucji mechanizmów

Aerowatch

REKLAMA

Epos

REKLAMA

Instagram

Zegarki i pasja na Instagramie

Tajniki wychwytu Co-Axial
Tajniki wychwytu Co-Axial
22.12.2015
Napęd po amerykańsku. Sprężyna w bę...
Napęd po amerykańsku. Sprężyna w bę...
04.01.2016

Podstrony producentów

Brand - Aerowatch
Brand - Alpina
Brand - Atlantic
Brand - Audemars Piguet
Brand - Aviator Swiss Made
Brand - Balticus
Brand - Bulova
Brand - Carl F. Bucherer
Brand - Certina
Brand - Chopard
Brand - Citizen
Brand - Czapek Geneve
Brand - Davosa
Brand - Doxa
Brand - Epos
Brand - Eterna
Brand - Frederique Constant
Brand - Glycine
Brand - Junghans
Brand - Longines
Brand - Maurice Lacroix
Brand - MeisterSinger
Brand - Montblanc
Brand - Movado
Brand - Omega
Brand - Orient
Brand - Oris
Brand - Polpora
Brand - Rado
Brand - Roamer
Brand - Schaumburg
Brand - Seiko
Brand - Steinhart
Brand - Tag Hauer
Brand - Tissot
Brand - Ulysse Nardin
Brand - Victorinox
Brand - Vostok Europe
Brand - Xicorr
Dołącz do naszego newslettera
i bądź zawsze na bieżąco