Zegary Comtoise. Zegar dla Cechu

Zegary Comtoise. Zegar dla Cechu

Jednymi z najbardziej masowo i najdłużej wytwarzanymi zegarami, były wyroby, o których nasi polscy fachowcy czasami mówią „francuski Szwarcwald”. Mimo wielkiej liczby wyprodukowanych egzemplarzy, ten rodzaj zegara wcale nie jest popularny w Polsce, a do ostatnich czasów był wręcz rzadko spotykany, w odróżnieniu od wspomnianych powyżej, także masowo produkowanych zegarów ze Szwarcwaldu. W porównaniu do swego niemieckiego odpowiednika (w aspekcie masowej produkcji) zegary Comtoise były wykonywane z metalu, co znacząco podnosiło ich jakość i trwałość. Żartobliwie można wręcz powiedzieć, że Niemcy przeznaczali metal na broń, a Francuzi na zegary.


Kolebką zegarów Comtoise jest rejon Franche-Comté – część Burgundii – obszar graniczący z dzisiejszą Szwajcarią, leżący na zachód od szwajcarskich gór Jury. Teren ten jest znany jako skupisko całego francuskiego zegarmistrzostwa, a zegary typu Comtoise tam i w innych prowincjonalnych rejonach wytwarzane były od końca XVII wieku, aż do pierwszej wojny światowej.

Rejon Comtoise Francja




Ponieważ nie istniało jedno miejsce produkcji, a poszczególne egzemplarze były wytwarzane przez liczne grupy ludzi – rodziny lub całe wioski i miejscowości, to dotychczas nie ma jednoznacznej chronologii opisującej zmiany konstrukcyjne wprowadzane w mechanizmach i stylistyce ich elementów zewnętrznych. W niektórych regionach dla wielu wyrobów stosowano rozwiązania, które w innych regionach zostały już w zapomniane.


Charakterystycznymi elementami zegarów Comtoise są: skrzynkowa obudowa metalowa (zamknięta dla zegarów pozbawionych szaf drewnianych), układ elementów mechanizmu, bicie grzebieniowe (z prostoliniowym grzebieniem – w odróżnieniu od popularnych, obecnie stosowanych w Polsce rozwiązań), z dzwonem usytuowanym powyżej obudowy, powtarzanie bicia po około 3 minutach od pełnej godziny, ozdobne, długie, metalowe wahadło (repusowane lub typu lira).

Zegary Comtoise




Wiek tych zegarów zwykle określa się opierając ocenę między innymi na rodzaju wychwytu, sposobie zawieszenia i formie samego wahadła, oraz konstrukcji mechanizmu bicia (sprężyna lub obciążniki). Należy przy tym zachować szczególną ostrożność, bo jak przekazują znawcy tych zegarów, dla ich datowania obowiązuje jedna najważniejsza reguła: „nie ma całkowicie pewnych reguł”.
Zegary były wykonywane bez specjalnej obudowy – zawieszane na ścianie (mechanizm z ozdobną tarczą i wahadłem) lub w dekorowanych drewnianych szafach, dla których mechanizm tradycyjne był umieszczany wewnątrz szafy.



Powyższy tekst, konsultowany ze znawcami zegarów skupionymi w dziale Zegary, forum dyskusyjnego Klubu Miłośników Zegarów i Zegarków został przygotowany na okoliczność przekazania zegara Comtoise Muzeum Rzemiosł Artystycznych i Precyzyjnych przy Cechu Złotników, Zegarmistrzów, Optyków, Grawerów i Brązowników miasta stołecznego Warszawy, przez Profesora Zdzisława Mrugalskiego w grudniu 2015 roku.

Władysław Meller






W czasie uroczystego spotkania Cechu, organizowanego dla swoich członków i gości, w dniu świętego patrona zawodów skupionych w tej konfanterii, Profesor Mrugalski odczytał stosowny „Dokument przekazania zegara”, i wręczył go Starszemu Cechu – Markowi Drzażdżyńskiemu.
Treść tegoż dokumentu brzmi następująco:


Niniejszym przekazuję Muzeum Cechu Złotników, Zegarmistrzów, Optyków, Grawerów i Brązowników m. st. Warszawy zegar Comtoise, wraz ze specjalnie wykonanym dla niego stelażem.
Mam nadzieję, że ten popularny w świecie i rzadko spotykany do tej pory w Polsce zegar, będzie ważnym w aspekcie historycznym i dydaktycznym eksponatem w zbiorach Muzeum.

Zegar Comtoise dla Muzeum Cechowego






Przekazywany zegar Comtoise posiada oryginalny, w pełni sprawny mechanizm, którego powstanie ze względu na rodzaj wychwytu, miejsce zawieszenia i sposób mocowania wahadła (na sprężynce) sugerują, ze jest on nie starszy niż z połowy XIX wieku. Podobny wiek ma prawdopodobnie dokompletowane do mechanizmu wahadło – w zegarach Comtoise tego rodzaju wzór pojawił się w latach 70. XIX wieku. Oryginalne, ale dopasowane są także wskazówki. Obciążniki są dorobione współcześnie wedle stylistyki tych używanych w zegarach Comtoise.

Zegar Comtoise dla Muzeum Cechowego




Mechanizm zegara zachował się w stosunkowo dobrym stanie technicznym (małe zużycie elementów), ale bez oryginalnej tarczy, wskazówek, wahadła i obciążników. By przywrócić jego funkcjonalność - poprawne jego działanie, został do niego dorobiony specjalny stelaż. Dorobiono obciążniki. Dla celów dydaktycznych, oraz dla możliwości oglądanie pracy zegara, tarcza została wykonana z przeźroczystej płyty plexi, z naniesionymi znacznikami godzin.


Zdzisław Mrugalski
Warszawa, Dzień patrona Cechu – Świętego Eligiusza, 2015 roku









Polecamy także:

Zegarki vintage: Hamilton Chronograf Model 23
Zegarki vintage: Hamilton Chronograf Model 23
Hamilton Watch Company założono w 1892 roku w wyniku reorganizacji Lancaster Watch Co. oraz Keystone Standard Watch Company, amerykańskich przedsiębiorstw, których początki sięgały 1874 roku. Nazwa firmy Hamilton została wybrana na cześć Andrew Hamil ...
Recenzja: Steinhart Marine Chronometer II Rome
Recenzja: Steinhart Marine Chronometer II Rome
Popularnym wzorem zegarkowym z którego korzysta wielu producentów jest tzw. Marine Chronometer, czyli zegarek projektowany i budowany na wzór, który wymyślił samouk cieśla, ale i zegarmistrz John Harrison. Zaprojektował on pierwszy okrętowy zegar, zd ...
GLYCINE Combat Sub Aquarius Automatic - recenzja
GLYCINE Combat Sub Aquarius Automatic - recenzja
Glycine Combat Sub Aquarius – pisaliśmy już o tym ciekawym czasomierzu podczas jego debiutu na targach w Bazylei. Teraz trafił do sprzedaży i możemy zapoznać się z nim na żywo. Przy okazji prezentacji modelu pisaliśmy w skrócie o historii marki Glyci ...
Video recenzja: SEIKO Prospex Marinemaster GPS Solar Dual-Time Limited Edition
Video recenzja: SEIKO Prospex Marinemaster GPS Solar Dual-Time Limited Edition
Zapraszamy do obejrzenia video recenzji modelu Prospex Marinemaster GPS Solar Dual-Time Limited Edition marki Seiko. Nasz redakcyjny kolega Adrian prezentował ten model niedawno w formie klasycznej recenzji. Wówczas we wstępie napisał tak: Na naszym ...
H.Moser & Cie „Swiss Mad Watch” - zegarek „do bólu” szwajcarski, z kopertą wykonaną z… sera!
H.Moser & Cie „Swiss Mad Watch” - zegarek „do bólu” szwajcarski, z kopertą wykonaną z… sera!
Zgodnie z informacjami, które niedawno przekazaliśmy - od 1 stycznia 2017 roku, aby producent zegarków mógł napisać na tarczy zegarka magiczne „Swiss Made”, musi m.in. ponieść minimum 60% kosztów produkcji w Szwajcarii. Temat jest dobrze znany sympat ...

Tagi:

REKLAMA

ZNAJDŹ NAS NA FACEBOOKU

REKLAMA

Balticus

PARTNER

Partner KMIZ

REKLAMA

Doxa

REKLAMA

Glycine

Kalendarium ewolucji mechanizmów

Kalendarium ewolucji mechanizmów

REKLAMA

Junghans

REKLAMA

Aerowatch

REKLAMA

Atlantic AtlanticAtlantic
Instagram

Zegarki i pasja na Instagramie

Podstrony producentów

Brand - Aerowatch
Brand - Alpina
Brand - Atlantic
Brand - Audemars Piguet
Brand - Aviator Swiss Made
Brand - Balticus
Brand - Bulova
Brand - Carl F. Bucherer
Brand - Certina
Brand - Chopard
Brand - Citizen
Brand - Czapek Geneve
Brand - Davosa
Brand - Doxa
Brand - Epos
Brand - Eterna
Brand - Glycine
Brand - Junghans
Brand - Longines
Brand - Maurice Lacroix
Brand - MeisterSinger
Brand - Movado
Brand - Omega
Brand - Orient
Brand - Oris
Brand - Polpora
Brand - Rado
Brand - Roamer
Brand - Schaumburg
Brand - Seiko
Brand - Steinhart
Brand - Tissot
Brand - Ulysse Nardin
Brand - Victorinox
Brand - Xicorr